Warmly Welcome Everyone!

A Warm Welcome to Everyone! All of you are cordially invited to come and visit my blog-spot at http://monbuddhistandworldwide.blogspot.com. I look forward to your comments and hope that you can give me some heart-warming advice. May you all be well and happy! Thanks a million. Nai-Pune

Thursday, June 7, 2012

                                    နိဒါနာဒိကထာ
 ၁။ သီေလ (ဝိသုဒၶိ၊၁၊၁) ပတိ႒ာယ နေရာ သပေညာ၊ စိတၱံ ပညၪၥ ဘာဝယံ။
 အာတာပီ နိပေကာ ဘိကၡဳ၊ ေသာ ဣမံ ဝိဇဋေယ ဇဋႏၲိ။ (သံ၊ နိ၊ ၁။၂၃)။

''ပညာရွိေသာ လူသည္ သီလ၌တည္၍ ပူပန္ေစမႈ (လုံ႔လ) ရွိလ်က္ ရင့္က်က္သည္ (ဆင္ျခင္ဉာဏ္ ရွိသည္) ျဖစ္၍ စိတ္ကို၎, ပညာကို၎, ပြါးေစေသာ္၊ ထုိသို႔ေသာ ရဟန္းသည္ ဤအ႐ႈပ္အေထြးကို ေျဖရွင္းႏိုင္ေပ၏''

“When a wise man, established well in virtue,
Develops consciousness and understanding,
Then as a bhikkhu ardent and sagacious
He succeeds in disentangling this tangle” (S I 13).

Wednesday, June 6, 2012

သြက္ဂြံတီ-ပရူဍဳင္မတ္မလုီဗဲြခမ္ဍန္

Mawlamyine
From Wikipedia, the free encyclopedia
  (Redirected from Mawlamyaing)
Jump to: navigation, search
Mawlamyine
မတ္မလုီ
Mawlamyine is located in Burma
Mawlamyine
Location of Mawlamyine, Myanmar (Burma)
Coordinates: 16°29′N 97°37′E
Country      Burma
State     Mon State
District     Mawlamyine District
Township     Mawlamyine Township
Population (2010)[1]
 • Total     525,927
 • Ethnicities     Mons, Burmans, Chinese, Indians, Karens
 • Religions     Theravada Buddhism, Christianity, Islam, Hinduism
Time zone     MST (UTC+6.30)
Area code(s)     57
[2]

Mawlamyine (also spelled Mawlamyaing; Burmese: ေမာ္လျမဳိင္; MLCTS: mau la. mruing mrui.; pronounced: [mɔ̀ləmjàiɴ mjo̰]; Mon: မတ္မလီု pronounced [mòt pəlɜ̀m]; formerly Moulmein) is the third largest city of Burma (Myanmar),[1] situated 300 km south east of Yangon and 70 km south of Thaton, at the mouth of Thanlwin (Salween) river. The city of 500,000 is the capital and largest city of Mon State, Myanmar, and is the main trading center and seaport in south-eastern Burma.[3]
 

Contents

    1 Etymology
    2 History
    3 Geography
    4 Transport
    5 Economy
    6 Fruits of Mawlamyine and its vegetations
    7 Culture
    8 Education
    9 Gallery
    10 See also
    11 References
    12 External links

Etymology

The Mon name for Mawlamyine, မတ္မလိုံ ([mòt pəlɜ̀m]), means "damaged eye.".[4] A Mon king was said to have lost his powerful eye in Mawlamyine.[citation needed] The Burmese name "Mawlamyine" is believed to be a Burmese corruption of the Mon name.
 

History
Moulmein and the mouth of the Thanlwin River in the early 1900s.

Mawlamyine was the first capital of British Burma between 1826 and 1852 after the Tanintharyi (Tenassarim) coast, along with Arakan, was ceded to Britain under the Treaty of Yandabo at the end of the First Anglo-Burmese War.[5]

It is probably best known to English speakers through the opening lines of Rudyard Kipling's poem Mandalay:

    "By the old Moulmein pagoda
    Lookin' lazy at the sea
    There's a Burma girl a-settin'
    and I know she thinks o' me".

Mawlamyine is also the setting of George Orwell's famous 1936 memoir Shooting an Elephant. The essay opens with the striking words:

    In Moulmein, in Lower Burma, I was hated by large numbers of people—the only time in my life that I have been important enough for this to happen to me.

During colonial times, Moulmein had a substantial Anglo-Burmese population; an area of the city was known as 'Little England' due to the large Anglo-Burmese community, many of them engaged in the running of rubber plantations; however nowadays this has dwindled to all but a handful of families as most have left for the UK or Australia.
 

Geography
Shampoo Island near Mawlamyine.

Mawlamyine is situated in the Salween River delta, where the mouth of the Salween is sheltered by Bilugyun Island as it enters the Gulf of Martaban and the Andaman Sea. It is flanked by low hills dotted with ancient pagodas to the east and west.[5]
Transport
Thanlwin Bridge

Mawlamyine is the main gateway to south-eastern Myanmar. Thanlwin Bridge, the longest road and rail bridge in Myanmar is the most prominent landmark in the area. It stretches a distance of 11,000 feet over the Thanlwin river connecting the country's south eastern region with Yangon.[6] The city is connected to Pa-an in Kayin State and Dawei and Myeik in Tanintharyi Division by road.[7] It was the rail head to Ye, linked to Yangon by rail only from Mottama (Martaban) across the river by ferry, but today connected by the new Thanlwin Bridge (Mawlamyine) opened in April 2006 .[5][8][9]

Mawlamyine Airport has regular flights to Yangon.
Economy

Mawlamyine is famous for its tropical fruits[3] and for its cuisine [5] as indicated in the popular Burmese expression, "Mandalay for the speaking, Yangon for the bragging, and Mawlamyine for the eating".

Mawlamyine has several sawmills and rice mills as teak and rice are transported down the Salween. It was once a busy shipbuilding center and remains an important port. The city also has a solar-powered plant for extracting salt from seawater and a diesel electric plant.[5]

On the night of 1 December 2008, a fire that started from a floating restaurant destroyed the larger of city's two markets called the lower bazaar.[10]

On 27, May 2009, three bomb explosions in Mawlamyine were blamed on terrorists by the authorities; no casualties were reported.[11]

Mawlamyine is key to communications in Tanintharyi, and being a busy seaport and transport center, it provides a multicultural dimension despite a Buddhist Mon majority. Buddhist cultural dominance is as old as Mawlamyine, but the British annexation in the 19th century introduced Christianity, and St Patrick's School, Mawlamyine (now BEHS-5, Mawlamyine) was opened by the De La Salle Brothers in 1860. Moreover, expansion of trade and commerce in the early 20th century established in Mawlamyine a Hindu culture of India (so-called Galakhar).
 

Education

Mawlamyine has 13 high schools, and a university. University of Mawlamyine is the major university for the south-eastern region, and offers bachelor's degrees in most arts and science majors. Students who wish to study medicine, engineering or computer science, or any advanced degree need to go to Yangon.

The first international student of Bucknell University, Class of 1864, Maung Shaw Loo - born in 1839 in Moulmein - was also the first native Burmese to study in the United States.[12]

Wednesday, May 30, 2012

                                                      ၂-ပုပၹသုတ္
၉၄။ သာဝတၳိနိဒါန္း။ ရဟန္းတို႔ ငါသည္ ေလာကႏွင့္ မျငင္းခံု၊ ေလာကကသာ ငါႏွင့္ ျငင္းခံု၏။
ရဟန္းတို႔ တရားအတိုင္း ေျပာတတ္သူသည္ ေလာက၌ တစ္စံုတစ္ေယာက္ႏွင့္မွ် မျငင္းခံု၊ ရဟန္းတို႔ေလာက၌ ပညာရွိတို႔က မရွိဟု သမုတ္အပ္သည္ကို ငါဘုရားကလည္း ''မရွိ''ဟုပင္ ဆို၏၊ ရဟန္းတို႔ေလာက၌ ပညာရွိတို႔က ရွိ၏ဟု သမုတ္အပ္သည္ကို ငါဘုရားကလည္း ''ရွိ၏''ဟုပင္ ဆို၏။
ရဟန္းတို႔ ေလာက၌ ပညာရွိတို႔က မရွိဟု သမုတ္အပ္၍ ငါဘုရားကလည္း ''မရွိ''ဟုပင္ ဆိုေသာအရာကား အဘယ္နည္း၊ ရဟန္းတို႔ ျမဲေသာ ခိုင္ခ့ံေသာ တည္တံ့ေသာ ေဖာက္ျပန္ျခင္းသေဘာ မရွိေသာ႐ုပ္ကို ေလာက၌ မရွိဟု ပညာရွိတို႔ သမုတ္အပ္၏၊ ထို႐ုပ္မ်ဳိးကို ငါဘုရားကလည္း ''မရွိ''ဟုပင္ ဆို၏။
ေဝဒနာကို။ သညာကို။ သခၤါရတို႔ကို။ ျမဲေသာ ခိုင္ခံ့ေသာ တည္တံ့ေသာ ေဖာက္ျပန္ျခင္းသေဘာ မရွိေသာဝိညာဏ္ကို ေလာက၌ မရွိဟု ပညာရွိတို႔ သမုတ္အပ္၏၊ ထိုဝိညာဏ္မ်ဳိးကို ငါဘုရားကလည္း''မရွိ''ဟုပင္ ဆို၏။ ရဟန္းတို႔ ေလာက၌ ပညာရွိတို႔က မရွိဟု သမုတ္အပ္၍ ငါကလည္း ''မရွိ''ဟုပင္ဆိုေသာ အရာ ကား ဤသည္ပင္တည္း။
ရဟန္းတို႔ ေလာက၌ ပညာရွိတို႔က ရွိ၏ဟု သမုတ္အပ္၍ ငါဘုရားကလည္း ''ရွိ၏''ဟု ဆိုေသာအရာကား အဘယ္နည္း၊ ရဟန္းတို႔ မျမဲေသာ ဆင္းရဲေသာ ေဖာက္ျပန္ျခင္းသေဘာရွိေသာ ႐ုပ္မ်ဳိးကိုေလာက၌ ရွိ၏ဟု ပညာရွိတို႔ သမုတ္အပ္၏၊ ထို႐ုပ္မ်ဳိးကို ငါဘုရားကလည္း ''ရွိ၏''ဟုပင္ ဆို၏။ မျမဲေသာ ေဝဒနာ။ပ။ မျမဲေသာ ဆင္းရဲေသာ ေဖာက္ျပန္ျခင္းသေဘာရွိေသာ ဝိညာဏ္ကို ေလာက၌ ရွိ၏ဟုပညာရွိတို႔ သမုတ္အပ္၏၊ ထိုဝိညာဏ္မ်ဳိးကို ငါဘုရားကလည္း ''ရွိ၏''ဟုပင္ ဆို၏၊ ရဟန္းတို႔ ေလာက၌ ပညာရွိတို႔က ရွိ၏ဟု သမုတ္အပ္၍ ငါဘုရားကလည္း ''ရွိ၏''ဟု ဆိုေသာ အရာကား ဤသည္ပင္တည္း။
ရဟန္းတို႔ ေလာက၌ ပ်က္စီးတတ္ေသာ တရားဟူ၍ ရွိ၏၊ ထိုတရားကို ငါဘုရားသည္ ကိုယ္တိုင့္သိ၏၊ ထိုးထြင္း၍ သိ၏၊ ကိုယ္တိုင္ သိၿပီးလွ်င္ ထိုးထြင္း၍ သိၿပီးလွ်င္ ထိုတရားကို ေျပာ၏၊ ေဟာ၏၊ ပညတ္၏၊ တည္ထား၏၊ ဖြင့္ျပ၏၊ ေဝဖန္၏၊ ေပၚလြင္ေအာင္ ျပဳ၏။ ရဟန္းတို႔ ျမတ္စြာဘုရားသည္ကိုယ္တိုင္ သိ, ထိုးထြင္း၍ သိၿပီးလွ်င္ ေျပာအပ္ ေဟာအပ္ ပညတ္အပ္ တည္ထားအပ္ ဖြင့္ျပအပ္ ေဝဖန္အပ္ ေပၚလြင္ေအာင္ ျပဳအပ္ေသာ ေလာက၌ ပ်က္စီးတတ္ေသာ တရားဟူသည္ အဘယ္နည္း၊ ရဟန္းတို႔ ႐ုပ္သည္ ေလာက၌ ပ်က္စီးတတ္ေသာ တရားတည္း၊ ထိုတရားကို ငါဘုရားသည္ ကိုယ္တိုင္သိ၏၊ ထိုးထြင္း၍ သိ၏၊ ကိုယ္တိုင္ သိ, ထိုးထြင္း၍ သိၿပီးလွ်င္ ေျပာ၏၊ ေဟာ၏၊ ပညတ္၏၊ တည္ထား၏၊ ဖြင့္ျပ၏၊ ေဝဖန္၏၊ ေပၚလြင္ေအာင္ ျပဳ၏။ ရဟန္းတို႔ အၾကင္သူသည္ ဤသို႔ငါဘုရားက ေျပာေသာ္လည္း ေဟာေသာ္လည္း ပညတ္ေသာ္လည္း တည္ထားေသာ္လည္းဖြင့္ျပေသာ္လည္း ေဝဖန္ေသာ္လည္း ေပၚလြင္ေအာင္ ျပဳေသာ္လည္း မသိမျမင္၊ ရဟန္းတို႔ ကန္းသည္,ဉာဏ္မ်က္စိ မပါသည္ျဖစ္၍ မသိမျမင္ ေသာ ထိုပုထုဇဥ္ သူမိုက္ကို ငါဘုရား အဘယ္သို႔ ျပဳႏိုင္မည္နည္း။
ရဟန္းတို႔ ေဝဒနာသည္ ေလာက၌ ပ်က္စီးတတ္ေသာ တရားတည္း။ပ။ သညာသည္။ သခၤါရတို႔သည္။ ရဟန္းတို႔ ဝိညာဏ္သည္ ေလာက၌ ပ်က္စီးတတ္ေသာ တရားတည္း၊ ထိုတရားကို ငါဘုရားသည္ကိုယ္တိုင္ သိ၏၊ ထိုထြင္း၍ သိ၏၊ ကိုယ္တိုင္ သိ, ထိုးထြင္း၍ သိၿပီးလွ်င္ ေျပာ၏၊ ေဟာ၏၊ ပညတ္၏၊ တည္ထား၏၊ ဖြင့္ျပ၏၊ ေဝဖန္၏၊ ေပၚလြင္ေအာင္ ျပဳ၏။ ရဟန္းတို႔ အၾကင္သူသည္ ဤသို႔ငါဘုရားက ေျပာေသာ္လည္း ေဟာေသာ္လည္း ပညတ္ေသာ္လည္း တည္ထားေသာ္လည္းဖြင့္ျပေသာ္လည္း ေဝဖန္ ေသာ္လည္း ေပၚလြင္ေအာင္ ျပဳေသာ္လည္း မသိမျမင္၊ ရဟန္းတို႔ ကန္းသည္,ဉာဏ္မ်က္စိ မပါသည္ ျဖစ္၍ မသိမျမင္ေသာ ထိုပုထုဇဥ္ သူမိုက္ကို ငါဘုရား အဘယ္သို႔ျပဳႏိုင္မည္နည္း။
ရဟန္းတို႔ ဥပမာေသာ္ကား ၾကာညဳိျဖစ္ေစ၊ ၾကာပဒုမၼာျဖစ္ေစ၊ ၾကာပု႑ရိက္ျဖစ္ေစ ေရ၌ ေပါက္၏၊ ေရ၌ ႀကီးပြါး၏၊ ေရမွ တက္၍ တည္၏၊ ေရႏွင့္ မလိမ္းက်ံ။ ရဟန္းတို႔ ဤအတူ ျမတ္စြာဘုရားသည္ေလာက၌ ျဖစ္၏၊ ေလာက၌ ႀကီးပြါး၏၊ ေလာကကို လႊမ္းမိုး၍ ေန၏၊ ေလာကႏွင့္ မလိမ္းက်ံဟု (ေဟာ ေတာ္မူ၏)။
ဒုတိယသုတ္။
------

Tuesday, May 29, 2012

ဆ႒မူက်မ္းၫႊန္း


ပါဠိေတာ္ က်မ္းၫႊန္း
၁။ သီလကၡႏၶဝဂၢပါဠိ (ဒီ၊၁။)
၂။ မဟာဝဂၢပါဠိ (ဒီ၊နိ) (ဒီ၊၂။)
၃။ ပါထိကဝဂၢပါဠိ (ဒီ၊၂။)
၄။ မူလပဏၰာသပါဠိ (မ၊၁။)
၅။ မဇၩိမပဏၰာသပါဠိ (မ၊၂။)
၆။ ဥပရိပဏၰာသပါဠိ (မ၊၃။)1
၇။ သဂါထာဝဂၢပါဠိ (သံ၊၁။)
၈။ နိဒါနဝဂၢပါဠိ (သံ၊၁။)
၉။ ခႏၶဝဂၢပါဠိ (သံ၊၂။))
၁ဝ။ သဠာယတနဝဂၢပါဠိ (သံ၊၂။)
၁၁။ မဟာဝဂၢပါဠိ (သံ၊နိ) (သံ၊၃။)
၁၂။ ဧကကနိပါတပါဠိ (အံ၊၁။)
၁၃။ ဒုကနိပါတပါဠိ (အံ၊၁။)
၁၄။ တိကနိပါတပါဠိ (အံ၊၁။)
၁၅။ စတုကၠနိပါတပါဠိ (အံ၊၁။)
၁၆။ ပၪၥကနိပါတပါဠိ (အံ၊၂။)
၁၇။ ဆကၠနိပါတပါဠိ (အံ၊၂။)
၁၈။ သတၱကနိပါတပါဠိ (အံ၊၂။)
၁၉။ အ႒ကနိပါတပါဠိ (အံ၊၃။)
၂ဝ။ နဝကနိပါတပါဠိ (အံ၊၃။)
၂၁။ ဒသကနိပါတပါဠိ (အံ၊၃။)
၂၂။ ဧကဒသကနိပါတပါဠိ (အံ၊၃။)
၂၃။ ခုဒၵကပါဌပါဠိ (ခု၊၁။)
၂၄။ ဓမၼပဒပါဠိ (ခု၊၁။)
၂၅။ ဥဒါနပါဠိ (ခု၊၁။)
၂၆။ ဣတိဝုတၱကပါဠိ (ခု၊၁။)
၂၇။ သုတၱနိပါတပါဠိ (ခု၊၁။)
၂၈။ ဝိမာနဝတၳဳပါဠိ (ခု၊၂။)
၂၉။ ေပတဝတၳဳပါဠိ (ခု၊၂။)
၃ဝ။ ေထရဂါထာပါဠိ (ခု၊၂။)
၃၁။ ေထရီဂါထာပါဠိ (ခု၊၂။)
၃၂။ အပဒါနပါဠိ (၁) (ခု၊၃။)
၃၃။ အပဒါနပါဠိ (၂) (ခု၊၄။)
၃၄။ ဗုဒၶဝံသပါဠိ (ခု၊၄။)
၃၅။ စရိယာပိဋကပါဠိ (ခု၊၄။)
၃၆။ ဇာတကပါဠိ (၁) (ခု၊၅။)
၃၇။ ဇာတကပါဠိ (၂) (ခု၊၆။)
၃၈။ မဟာနိေဒၵသပါဠိ (ခု၊၇။)
၃၉။ စူဠနိေဒၵသပါဠိ (ခု၊၈။)
၄ဝ။ ပဋိသမ႓ိဒါမဂၢပါဠိ (ခု၊၉။)
၄၁။ မိလိႏၵပဥႇပါဠိ (ခု၊၁ဝ။)
၄၂။ ေနတၱိပၸကရဏပါဠိ (ခု၊၁၁။)
၄၃။ ေပဋေကာပေဒသပါဠိ (ခု၊၁၁။)
၄၄။ ပါရာဇိကပါဠိက႑ (ဝိ၊၁။)
၄၅။ ပါစိတၱိယပါဠိ (ဝိ၊၂။)
၄၆။ မဟာဝဂၢပါဠိ (ဝိနယပိဋက) (ဝိ၊၃။)
၄၇။ စူဠဝဂၢပါဠိ (ဝိ၊၄။)
၄၈။ ပရိဝါရပါဠိ (ဝိ၊၅။)
၄၉။ ဓမၼသဂၤဏီပါဠိ (အဘိ၊၁။)
၅ဝ။ ဝိဘဂၤပါဠိ (အဘိ၊၂။)
၅၁။ ဓာတုကထာပါဠိ (အဘိ၊၃။)
၅၂။ ပုဂၢလပညတၱိပါဠိ (အဘိ၊၃။)
၅၃။ ကထာဝတၳဳပါဠိ (အဘိ၊၄။)
၅၄။ ယမကပါဠိ (ပဌေမာဘာေဂါ) (ယမက၊၁။)
၅၅။ ယမကပါဠိ (ဒုတိေယာဘာေဂါ) (ယမက၊၂။)
၅၆။ ယမကပါဠိ (တတိေယာဘာေဂါ) (ယမက၊၃။)
၅၇။ ပ႒ာနပါဠိ (ပဌေမာဘာေဂါ) (ပ႒ာန၊၁။)
၅၈။ ပ႒ာနပါဠိ (ဒုတိေယာဘာေဂါ) (ပ႒ာန၊၂။)
၅၉။ ပ႒ာနပါဠိ (တတိေယာဘာေဂါ) (ပ႒ာန၊၃။)
၆ဝ။ ပ႒ာနပါဠိ (စတုေတၳာဘာေဂါ) (ပ႒ာန၊၄။)
၆၁။ ပ႒ာနပါဠိ (ပၪၥေမာဘာေဂါ) (ပ႒ာန၊၅။)
ပါဠိေတာ္ သေကၤတအၫႊန္း ၿပီး၏။







  
အ႒ကထာ က်မ္းၫႊန္း
၁။ သီလကၡႏၶဝဂၢအ႒ကထာ (ဒီ၊႒၊၁။)
၂။ မဟာဝဂၢပါဠိအ႒ကထာ (ဒီ၊နိ) (ဒီ၊႒၊၂။)
၃။ ပါထိကဝဂၢပါဠိအ႒ကထာ (ဒီ၊႒၊၃။)
၄။ မူလပဏၰာသပါဠိအ႒ကထာ ပထမတဲြ (မ၊႒၊၁။)
၅။ မူလပဏၰာသပါဠိအ႒ကထာ ဒုတိယတဲြ (မ၊႒၊၂။)
၆။ မဇၩိမပဏၰာသပါဠိအ႒ကထာ (မ၊႒၊၃။)
၇။ ဥပရိပဏၰာသပါဠိအ႒ကထာ (မ၊႒၊၄။)
၈။ သဂါထာဝဂၢပါဠိအ႒ကထာ (သံ၊႒၊၁။)
၉။ နိဒါနဝဂၢပါဠိအ႒ကထာ (သံ၊႒၊၂။)
၁ဝ။ ခႏၶဝဂၢပါဠိအ႒ကထာ (သံ၊႒၊၂။)
၁၁။ သဠာယတနဝဂၢပါဠိအ႒ကထာ (သံ၊႒၊၃။)
၁၂။ မဟာဝဂၢပါဠိအ႒ကထာ (သံ၊နိ) (သံ၊႒၊၃။)
၁၃။ ဧကကနိပါတ-အ႒ကထာ (အံ၊႒၊၁။)
၁၄။ ဒုက-တိက-စတုကၠနိပါတ-အ႒ကထာ (အံ၊႒၊၁။)
၁၅။ ပၪၥက-ဆကၠ-သတၱကနိပါတ-အ႒ကထာ (အံ၊႒၊၂။)
၁၆။ အ႒ကာဒိနိပါတ-အ႒ကထာ (အံ၊႒၊၃။)
၁၇။ ခုဒၵကပါဌပါဠိအ႒ကထာ (ခုဒၵကပါဌ၊႒။)
၁၈။ ဓမၼပဒပါဠိအ႒ကထာ ပထမတြဲ (ဓမၼပဒ၊႒၊၁။)
၁၉။ ဓမၼပဒပါဠိအ႒ကထာ ဒုတိယတြဲ (ဓမၼပဒ၊႒၊၂။)
၂ဝ။ ဥဒါနပါဠိအ႒ကထာ (ဥဒါန၊႒။)
၂၁။ ဣတိဝုတၱကပါဠိအ႒ကထာ (ဣတိဝုတၱ၊႒။)
၂၂။ သုတၱနိပါတပါဠိအ႒ကထာ ပထမတြဲ (သုတၱနိပါတ၊႒၊၁။)
၂၃။ သုတၱနိပါတပါဠိအ႒ကထာ ဒုတိယတြဲ (သုတၱနိပါတ၊႒၊၂။)
၂၄။ ဝိမာနဝတၳဳပါဠိအ႒ကထာ (ဝိမာန၊႒။)
၂၅။ ေပတဝတၳဳပါဠိအ႒ကထာ (ေပတ၊႒။)
၂၆။ ေထရဂါထာပါဠိအ႒ကထာ ပထမတဲြ (ေထရဂါထာ၊႒၊၁။)
၂၇။ ေထရဂါထာပါဠိအ႒ကထာ ဒုတိယတဲြ (ေထရဂါထာ၊႒၊၂။)
၂၈။ ေထရီဂါထာပါဠိအ႒ကထာ (ေထရီ၊႒။)
၂၉။ အပဒါနပါဠိအ႒ကထာ ပထမတဲြ (အပဒါန၊႒၊၁။)
၃ဝ။ အပဒါနပါဠိအ႒ကထာ ဒုတိယတဲြ (အပဒါန၊႒၊၂။)
၃၁။ ဗုဒၶဝံသပါဠိအ႒ကထာ (ဗုဒၶဝံသ၊႒။)
၃၂။ စရိယာပိဋကပါဠိအ႒ကထာ (စရိယာပိဋက၊႒။)
၃၃။ ဇာတကပါဠိအ႒ကထာ ပထမတြဲ (ဇာတက၊႒၊၁။)
၃၄။ ဇာတကပါဠိအ႒ကထာ ဒုတိယတြဲ (ဇာတက၊႒၊၂။)
၃၅။ ဇာတကပါဠိအ႒ကထာ တတိယတြဲ (ဇာတက၊႒၊၃။)
၃၆။ ဇာတကပါဠိအ႒ကထာ စတုတၳတြဲ (ဇာတက၊႒၊၄။)
၃၇။ ဇာတကပါဠိအ႒ကထာ ပၪၥမတြဲ (ဇာတက၊႒၊၅။)
၃၈။ ဇာတကပါဠိအ႒ကထာ ဆ႒မတြဲ (ဇာတက၊႒၊၆။)
၃၉။ ဇာတကပါဠိအ႒ကထာ သတၱမတြဲ (ဇာတက၊႒၊၇။)
၄ဝ။ မဟာနိေဒၵသပါဠိအ႒ကထာ (မဟာနိေဒၵသ၊႒။)
၄၁။ ပဋိသမ႓ိဒါမဂၢပါဠိအ႒ကထာ ပထမတြဲ (ပဋိသံ၊႒၊၁။)
၄၂။ ပဋိသမ႓ိဒါမဂၢပါဠိအ႒ကထာ ဒုတိယတြဲ (ပဋိသံ၊႒၊၂။)
၄၃။ စူဠနိေဒၵသ-ေနတၱိပါဠိအ႒ကထာ (ေနတၱိပၸ၊႒။)
၄၅။ ပါရာဇိကပါဠိက႑အ႒ကထာ ပထမတြဲ (ဝိ၊႒၊၁။)
၄၆။ ပါရာဇိကပါဠိက႑အ႒ကထာ ဒုတိယတြဲ (ဝိ၊႒၊၂။)
၄၇။ ပါစိတ်ာဒိအ႒ကထာ (ဝိ၊႒၊၃။)
၄၈။ စူဠဝဂၢါဒိအ႒ကထာ (ဝိ၊႒၊၄။)
၄၉။ ကခၤါဝိတရဏီအ႒ကထာ (ဝိ၊႒၊၅။)
၅ဝ။ ဝိနယသဂၤဟအ႒ကထာ (ဝိ၊႒၊၆။)
၅၁။ အ႒သာလိနီအ႒ကထာ (အဘိ၊႒၊၁။)
၅၂။ သေမၼာဟဝိေနာဒနီအ႒ကထာ (အဘိ၊႒၊၂။)
၅၃။ ပၪၥပကရဏအ႒ကထာ (အဘိ၊႒၊၃။)
၅၄။ ဝိသုဒၶိမေဂၢါ (ဝိသုဒၶိ၊႒၊၁။)
၅၅။ ဝိသုဒၶိမေဂၢါ (ဝိသုဒၶိ၊႒၊၂။)
အ႒ကထာပါဠိေတာ္ သေကၤတအၫႊန္း ၿပီး၏။

























  
ဋီကာ က်မ္းၫႊန္း

၁။ သီလကၡႏၶဝဂၢအဘိနဝဋီကာ ပထမတြဲ (ဋီကာေဟာင္း) (ဒီ၊ဋီ၊၁။)
၂။ သီလကၡႏၶဝဂၢအဘိနဝဋီကာ ဒုတိယတဲြ (ဋီကာသစ္) (ဒီ၊ဋီ၊၂။)
၃။ သီလကၡႏၶဝဂၢဋီကာ (ဒီ၊ဋီ၊၃။)
၄။ မဟာဝဂၢဋီကာ (ဒီ၊နိ) (ဒီ၊ဋီ၊၄။)
၅။ ပါထိကဝဂၢဋီကာ (ဒီ၊ဋီ၊၅။)
၆။ မူလပဏၰာသဋီကာ (ပဌေမာ ဘာေဂါ) (မ၊ဋီ၊၁။)
၇။ မူလပဏၰာသဋီကာ (ဒုတိေယာ ဘာေဂါ) (မ၊ဋီ၊၂။)
၈။ မဇၩိမ-ဥပရိပဏၰာသဋီကာ (မ၊ဋီ၊၃။)
၉။ သဂါထာဝဂၢဋီကာ (သံ၊ဋီ၊၁။)
၁ဝ။ နိဒါနဝဂၢဋီကာ (သံ၊ဋီ၊၂။)
၁၁။ ခႏၶဝဂၢဋီကာ (သံ၊ဋီ၊၂။)
၁၂။ သဠာယတနဝဂၢဋီကာ (သံ၊ဋီ၊၂။)
၁၃။ မဟာဝဂၢဋီကာ (သံ၊နိ) (သံ၊ဋီ၊၂။)
၁၄။ ဧကကနိပါတဋီကာ (အံ၊ဋီ၊၁။)
၁၅။ ဒုက-တိက-စတုကၠနိပါတဋီကာ (အံ၊ဋီ၊၂။)
၁၆။ ပၪၥက-ဆကၠ-သတၱကနိပါကဋီကာ (အံ၊ဋီ၊၃။)
၁၇။ အ႒ကာဒိနိပါတဋီကာ (အံ၊ဋီ၊၃။)
၁၈။ ေနတၱိပၸကရဏဋီကာ (ခု၊ဋီ။)
၁၉။ ေနတၱိဝိဘာဝိနီဋီကာ (ခု၊ဋီ။)
၂ဝ။ သာရတၳဒီပနီဋီကာ (သာရတၳ၊ဋီ၊၁။)
၂၁။ သာရတၳဒီပနီဋီကာ (သာရတၳ၊ဋီ၊၂။)
၂၂။ သာရတၳဒီပနီဋီကာ (သာရတၳ၊ဋီ၊၃။)
၂၃။ ဝဇိရဗုဒၶိဋီကာ (ဝဇိရဗုဒၶိ၊ဋီ။)
၂၄။ ဝိမတိဝိေနာဒနီဋီကာ (ဝိမတိ၊ဋီ၊၁။)
၂၅။ ဝိမတိဝိေနာဒနီဋီကာ (ဝိမတိ၊ဋီ၊၂။)
၂၆။ ဝိနယာလကၤာရဋီကာ (ဝိနယာလကၤရ၊ဋီ၊၁။)
၂၇။ ဝိနယာလကၤာရဋီကာ (ဝိနယာလကၤရ၊ဋီ၊၂။)
၂၈။ ကခၤါဝိတရဏီပုရာဏဋီကာ (ကခၤါ၊ဋီ။)
၂၉။ ဝိနယဝိနိစၧေယာ - ဥတၱရဝိနစၧယ (ဝိနယဝိနိစၧေယာ၊ဋီ။)
၃ဝ။ ဝိနယဝိနိစၧယဋီကာ (ဝိနယဝိနိစၧယ၊ဋီ၊၁။)
၃၁။ ဝိနယဝိနိစၧယဋီကာ (ဝိနယဝိနိစၧယ၊ဋီ၊၂။)
၃၂။ ပါစိတ်ာဒိေယာဇနာ (ပါစိတ်ာဒိေယာဇနာ၊ဋီ။)
၃၃။ ခုဒၵသိကၡာ-မူလသိကၡာ (ခုဒၵသိကၡာ၊ဋီ။)
၃၄။ ဓမၼသဂၤဏီမူလဋီကာ (အဘိ၊ဋီ၊၁။)
၃၅။ ဓမၼသဂၤဏီအႏုဋီကာ (အဘိ၊ဋီ၊၁။)
၃၆။ ဝိဘဂၤမူလဋီကာႏွင့္ အႏုဋီကာ (ဝိဘဂၤမူလ၊ဋီ။)
၃၇။ ပၪၥပကရဏမူလဋီကာႏွင့္ အႏုဋီကာ (ပၪၥပကရဏမူလ၊ဋီ။)
၃၈။ ဋီကာေက်ာ္ (အဘိဓမၼတၳသဂၤဟ) (အဘိဓမၼတၳ၊ဋီ။)
၃၉။ အဘိဓမၼာဝတာရပုရာဏဋီကာ (အဘိဓမၼာဝတာရပုရာဏ၊ဋီ၊၁။)
၄ဝ။ အဘိဓမၼာဝတာရပုရာဏဋီကာ (အဘိဓမၼာဝတာရပုရာဏ၊ဋီ၊၂။)
၄၁။ ေမာဟဝိေစၧဒနီ (အဘိဓမၼမာတိကာပါဠိ။) (ေမာဟဝိေစၧဒနီ၊ဋီ။)
၄၂။ ဝိသုဒၶိမဂၢမဟာဋီကာ (ဝိသုဒၶိ၊ဋီ၊၁။)
၄၃။ ဝိသုဒၶိမဂၢမဟာဋီကာ (ဝိသုဒၶိ၊ဋီ၊၂။)
ဋီကာပါဠိေတာ္ သေကၤတအၫႊန္း ၿပီး၏။






























အညက်မ္းမ်ား အၫႊန္း
အည အည
၁။ ကစၥာယနဗ်ာကရဏံ
၂။ ေမာဂၢလႅာနဗ်ာကရဏံ
၃။ သဒၵနီတိပၸကရဏံ (ပဒမာလာ။)
၄။ သဒၵနီတိပၸကရဏံ (ဓာတုမာလာ။)
၅။ ပဒ႐ူပသိဒၶိ
၆။ ေမာဂၢလႅာနပၪၥိကာဋီကာ
၇။ ပေယာဂသိဒၶိပါဠိ
၈။ ဝုေတၱာဒယပါဌ
၉။ အဘိဓာနပၸဒီပိကာပါဌ
၁ဝ။ အဘိဓာနပၸဒီပိကာဋီကာ
၁၁။ သုေဗာဓာလကၤာရပါဌ
၁၂။ သုေဗာဓာလကၤာရဋီကာ
၁၃။ ဗာလာဝတာရ ဂဏၭပဒတဝိနိစၧယသာရ
၁၄။ နိ႐ုတၱိဒီပနီပါဌ
၁၅။ ပရမတၳဒီပနီ သဂၤဟ မဟာဋီကာပါဌ
၁၆။ အႏုဒီပနီပါဌ
၁၇။ ပ႒ာႏုေဒၵသ ဒီပနီပါဌ
၁၈။ ေလာကနီတိ
၁၉။ သုတၱႏၲနီတိ
၂ဝ။ သူရႆတီနီတိ (ပဌေမာ ဘာေဂါ) (ဒုတိေယာ ဘာေဂါ။)
၂၁။ မဟာရဟနီတိ
၂၂။ ဓမၼနီတိ
၂၃။ ကဝိဒပၸဏနီတိ
၂၄။ နီတိမၪၨရီ
၂၅။ နရဒကၡဒီပနီ
၂၆။ စတုရာရကၡဒီပနီ
၂၇။ စာဏက်နီတိပါဠိ
၂၈။ ရသဝါဟိနီ
၂၉။ သီမဝိေသာဓနီပါဌ
၃ဝ။ ေဝႆႏၲရာဂီတိ
၃၁။ နမကၠာရပါဠိ
၃၂။ မဟာပဏာမပါဌ (ဗုဒၶဝႏၵနာ။)
၃၃။ လကၡဏာေတာ ဗုဒၶေထာမနာဂါထာ
၃၄။ သုတၱဝႏၵနာ
၃၅။ ကမလာၪၨလိ
၃၆။ ဇိနာလကၤာရ
၃၇။ ပဇၨမဓု
၃၈။ ဗုဒၶဂုဏဂါထာဝလီ
၃၉။ ဒီဃနိကာေယ သီလကၡႏၶဝဂၢသုတၱ သံဂါယနႆ ပုစၧာ ဝိႆဇၨနာ၊
၄ဝ။ မဇၩိမနိကာေယ မူလပဏၰာသပါဠိ သံဂါယနႆ ပုစၧာ ဝိႆဇၨနာ၊
၄၁။ သံယုတၱနိကာေယ သဂါထာဝဂၢပါဠိ သံဂါယနႆ ပုစၧာ ဝိႆဇၨနာ၊
၄၂။ အဂၤုတၱရနိကာေယ သံဂါယနႆ ပုစၧာ ဝိႆဇၨနာ
၄၃။ ဝိနယပိဋက သံဂါယနႆ ပုစၧာ ဝိႆဇၨနာ၊
၄၄။ အဘိဓမၼပိဋက သံဂါယနႆ ပုစၧာ ဝိႆဇၨနာ၊
၄၅။ အ႒ကထာ သံဂါယနႆ ပုစၧာ ဝိႆဇၨနာ
၄၆။ စူဠဂႏၴဝံသပါဠိ
၄၇။ မဟာဝံသပါဠိ
၄၈။ သာသနဝံသပၸဒီပိကာ
၄၉။ ေမာဂၢလႅာန ဝုတၱိဝိဝရဏပၪၥိကာ
၅ဝ။ ထုပဝံေသာ
၅၁။ ဒါဌာဝံေသာ
၅၂။ ဓာတုပါဌ ဝိလာသိနိယာ
၅၃။ ဓာတုဝံေသာ
၅၄။ ဟတၳဝနဂလႅဝိဟာရ ဝံေသာ
၅၅။ ဇိနစရိတယ
၅၆။ ဇိနဝံသဒီပံ
၅၇။ ေတလကဋာဟဂါထာ
၅၈။ မိလိဒဋီကာ
၅၉။ ပဒမၪၨရီ
၆ဝ။ ပဒသာဓနံ
၆၁။ သဒၵဗိႏၵဳ ပကရဏံ
၆၂။ ကစၥာယန ဓာတု မၪၨဴသာ
၆၃။ သမႏၲကူဋဝဏၰနာ
အညပါဠိေတာ္ သေကၤတအၫႊန္း ၿပီး၏။


ဘုရားေဟာပါဠိေတာ္ တိပိဋကနိကာယ္အေၾကာင္း

(၄၅)ႏွစ္ သို႔မဟုတ္ (၄၅)ဝါ အတြင္း ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရား ေဟာၾကား ျပသ ဆုိဆုံးေတာ္မူသည့္ တရားစကားေတာ္မ်ားကုိလည္းေကာင္း, ထုိ (၄၅)ဝါ အတြင္း၌ ျဖစ္ေစ၊ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရား၏ တပည့္သား သာဝကတို႔က ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရား၏ နည္းနာနိႆယကုိ ယူ၍ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ၾကသည့္ တရားစကားေတာ္မ်ားကုိလည္းေကာင္း, ပါဠိေတာ္ (= စကားေတာ္အစဥ္။)ဟု ေခၚေဝၚၾကရေလသည္။ ထုိပါဠိေတာ္ (= စကားေတာ္အစဥ္။)တို႔ကုိ သဂၤါယနာတင္မူ ျပဳေတာ္မူ ၾကသည့္ အရွင္ေကာင္း အရွင္ျမတ္တို႔က ---
၁။ ဝိမုတိၱရသအားျဖင့္ = (၁)ပါး,
၂။ ဓမၼ - ဝိနယအားျဖင့္ = (၂)ပါး,
၃။ ဝစနအားျဖင့္ = (၃)ပါး,
၄။ ပိဋကတ္အားျဖင့္ = (၃)ပုံ,
၅။ နိကာေယာ = နိကာယ္အားျဖင့္ = (၅)ရပ္,
၆။ ဓမၼကၡႏၶာအားျဖင့္ = (၈၄ဝဝဝ) --- ဟု
ပိုင္းျခား ခြဲေဝ၍ သတ္မွတ္ထားေတာ္မူခဲ့ၾကေလသည္။
ထုိ (၆)မ်ဳိးတို႔တြင္ --- (၁) (၂) (၃)ႏွင့္ (၆။)တို႔ကုိ ခ်န္ထား၍ ေယာဂီ သူေတာ္ေကာင္းတို႔ အထူး သိအပ္သည့္ ပိဋကတ္ (၃)ပုံႏွင့္ နိယာေယာ = နိကာယ္ (၅)ရပ္တို႔၏ အေၾကာင္းကုိ ေရွးဦးစြာ ေရးသားေဖာ္ျပေပအံ့။
နိကာေယာ = နိကာယ္ (၅) ရပ္အေၾကာင္း
''နိကယ္''ဟူေသာ စကားမွာ --- ''နိယာက''ဟူေသာ ပါဠိစကားပင္ ျဖစ္သည္။ အဓိပၸာယ္မွာ --- ''အေပါင္းအစု''ဟု ဆိုလိုသည္။ ျမတ္စြာဘုရား ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ေသာ တရားေဒသနာေတာ္မ်ားကုိ အမ်ဳိးအစား ပိုင္းျခား၍ အစု (၅)စု ျပဳ၍ ထားခဲ့သည္ကုိ --- ''နိကာယ = နိကာယ္ (၅) ရပ္''ဟု ေခၚသည္။
ထုိ နိကာယ္ (၅)ရပ္တို႔မွာ ေအာက္ပါအတုိင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ---
၁။ ဒီဃနိကာယ္ = ရွည္ေသာ သုတ္မ်ားကုိ စုေပါင္းထားျခင္း,
၂။ မဇၩိမနိကာယ္ = မရွည္မတို (= အလယ္အလတ္) ျဖစ္ေသာ သုတ္တို႔ကို စုေပါင္းထားျခင္း,
၃။ သံယုတၱနိကာယ္ = တရားသေဘာအားျဖင့္လည္းေကာင္း, ေဟာၾကား ခ်က္အားျဖင့္လည္းေကာင္း တူသည္ျဖစ္၍ ယွဥ္တြဲသင့္သည့္ သုတ္တုိ႔ကုိ ယွဥ္တြဲ၍ စုေပါင္းထားျခင္း,
၄။ အဂုၤတၱရနိကာယ္ = အဂၤါတစ္ခုစီ ေက်ာ္လြန္သည္ သုတ္မ်ားကုိ စုေပါင္း ထားျခင္း,
တစ္နည္းဆိုေသာ္ --- (၁)ပါး, (၂)ပါး, (၃)ပါး စသည့္တုိ႔ျဖင့္ (၁၁)မ်ဳိးအထိ တရားသေဘာ အဂၤါရပ္မ်ားကိုတုိး၍ တုိး၍ ေက်ာ္လြန္ ပိုမို ျပဆုိ အပ္ေသာ သုတ္ အသီး အသီးတို႔ကုိ စုေပါင္းထားျခင္း။
၅။ ခုဒၵကနိကာယ္ = အတုိင္းအရွည္ ပမာဏအားျဖင့္ တိုေသာ သုတ္မ်ားကို စုေပါင္းထားျခင္း။
ဤသို႔အားျဖင့္ အစုနိကာယ္ေပါင္း (၅)စု ရွိေလသည္။ ထိုနိကာယ္ (၅) ရပ္ကို --- ဒီဃနိကာယ္, မဇၩိမနိကာယ္,သံယုတၱနိကာယ္, အဂၤုတၱရနိကာယ္, ခုဒၵကနိကာယ္ဟု ေခၚေဝၚေလ့ရွိသည္။

ျမတ္စြာဘုရား ေဟာၾကားေတာ္မူေသာ တရားေတာ္အားလုံးကုိ နိကာယ္ အရ ပိုင္းျခားလွ်င္ အထက္၌ ျပခဲ့သည့္အတုိင္း (၅)စု ျဖစ္၍ ပိဋကတ္အရ ခြဲျခားလွ်င္ --- သုတၱန္, ဝိနည္း, အဘိဓမၼာ ဟူ၍ (၃)စု ျဖစ္ေလသည္။
ယခုအခါ ဆ႒သဂၤါယနာမွ ႐ုိက္ႏွိပ္ထုတ္ေဝသည့္ အတိုင္းမွာ စာအုပ္ေရ (၄ဝ)ပင္ ျဖစ္ေပသည္။
အခ်ဳိ႕ က်မ္းစာမ်ားကုိ တစ္အုပ္တည္း၌ စုေပါင္း ႐ုိက္ႏွိပ္သျဖင့္ က်မ္း အေရအတြက္အားျဖင့္ (၅၂)က်မ္းရွိေသာ္လည္း စာအုပ္အေရအတြက္မွာ (၄ဝ)အုပ္သာ ျဖစ္ပါသည္။
က်မ္းေပါင္း (၅၂) က်မ္း စာအုပ္ေရ (၄ဝ) အုပ္
က်မ္းေပါင္း (၅၂)က်မ္း, တစ္နည္း --- (၆၁။)၊ စာအုပ္ေရ (၄ဝ။)တုိ႔မွာ ---
၁။ ဒီဃနိကာယ္ --- (၃)က်မ္း, = (၃)အုပ္၊
၂။ မဇၩိမနိကာယ္ --- (၃)က်မ္း, = (၃)အုပ္၊
၃။ သံယုတၱနိကာယ္ --- (၅)က်မ္း, = (၃)အုပ္၊
၄။ အဂၤုတၱရနိကာယ္ --- (၁၁)က်မ္း, = (၃)အုပ္၊
၅။ ခုဒၵကနိကာယ္ --- (၃၉)က်မ္း, = (၂၈)အုပ္ ---
ဟု အားလုံးေပါင္းေသာ္ က်မ္း (၅၂)က်မ္း, စာအုပ္ေရ (၄ဝ)အုပ္။
ထုိက်မ္းတို႔ကုိ ပိဋကတ္အရ ခဲြျခား ေဝဖန္ေသာ္ ေအာက္ပါအတုိင္း ျဖစ္ပါသည္။ ---
၁။ သုတၱန္ပိဋကတ္၌ အက်ဳံးဝင္ေသာ နိကာယ္ႏွင့္ က်မ္းမ်ားမွာ ---
(က) ဒီဃနိကာယ္ --- (၃)က်မ္း, = (၃)အုပ္၊
( ခ ) မဇၩိမနိကာယ္ --- (၃)က်မ္း, = (၃)အုပ္၊
( ဂ ) သံယုတၱနိကာယ္ --- (၅)က်မ္း, = (၃)အုပ္၊
(ဃ) အဂၤုတၱရနိကာယ္ --- (၁၁)က်မ္း, = (၃)အုပ္၊
( င ) ခုဒၵကနိကာယ္ --- (၂၁)က်မ္း, = (၁၁)အုပ္။
က်မ္းေပါင္း (၄၃။), စာအုပ္ေပါင္း (၂၃)အုပ္။

၂။ ဝိနည္းပိဋကတ္၌ အက်ဳံးဝင္ေသာ နိကာယ္ႏွင့္ က်မ္းမ်ားမွာ ---
ခုဒၵကနိကာယ္မွ ဝိနည္း (၅)က်မ္း, = (၅)အုပ္။

၃။ အဘိဓမၼာပိဋကတ္၌ အက်ဳံးဝင္ေသာ နိကာယ္ႏွင့္ က်မ္းမ်ားမွာ ---
ခုဒၵကနိကာယ္မွ အဘိဓမၼာ (၇)က်မ္း, သို႔မဟုတ္ (၁၃)က်မ္း, = (၁၂)အုပ္ ဟူ၍ပင္ ျဖစ္ပါသည္။

(၁) ဒီဃနိကာယ = ဒီဃနိကာယ္ သုံးက်မ္း
၁။ သီလကၡႏၶဝဂၢပါဠိ = သီလကၡႏၶဝဂ္ = (ဒီ၊၁။)
၂။ မဟာဝဂၢပါဠိ (ဒီ၊နိ) = မဟာဝဂ္ = (ဒီ၊၂။)
၃။ ပါထိကဝဂၢပါဠိ = ပါထိကဝဂ္ = (ဒီ၊၃။)
စုစုေပါင္း --- (၃)က်မ္း, စာအုပ္ (၃)အုပ္။

(၂) မဇၩိမနိကာယ = မဇၩိမနိကာယ္ သုံးက်မ္း
၁။ မူလပဏၰာသပါဠိ = (မ၊၁။)
၂။ မဇၩိမပဏၰာသပါဠိ = (မ၊၂။)
၃။ ဥပရိပဏၰာသပါဠိ = (မ၊၃။)
စုစုေပါင္း --- (၃)က်မ္း, စာအုပ္ (၃)အုပ္။

(၃) သံယုတၱနိကာယ = သံယုတၱနိကာယ္ ငါးက်မ္း
၁။ သဂါထာဝဂၢပါဠိ = (သံ၊၁။)
၂။ နိဒါနဝဂၢပါဠိ = (သံ၊၁။)
၃။ ခႏၶဝဂၢပါဠိ = (သံ၊၂။)
၄။ သဠာယတနဝဂၢပါဠိ = (သံ၊၂။)
၅။ မဟာဝဂၢပါဠိ (သံ၊နိ) = (သံ၊၃။)
စုစုေပါင္း --- (၅)က်မ္း, စာအုပ္ (၃)အုပ္။
[မွတ္ခ်က္ --- သဂါထာဝဂ္သံယုတ္ပါဠိေတာ္ႏွင့္ နိဒါနဝဂ္သံယုတ္ ပါဠိေတာ္ (၂)က်မ္းကုိ ဆ႒မူ၌ (၁)အုပ္တည္း ေပါင္းစုထားသည္၊ ခႏၶဝဂ္ သံယုတ္ပါဠိေတာ္ႏွင့္ သဠာယတနဝဂ္သံယုတ္ပါဠိေတာ္ (၂)က်မ္းကိုလည္း (၁)အုပ္တည္းျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားသည္၊ မဟာဝဂ္သံယုတ္ပါဠိေတာ္ (၁)က်မ္း စာအုပ္ (၁)အုပ္တည္း။ ေပါင္း --- (၅)က်မ္း, စာအုပ္ေရ (၃)အုပ္။]

(၄) အဂၤုတၱရနိကာယ = အဂၤုတၱရနိကာယ္ တစ္ဆယ္တစ္က်မ္း
၁။ ဧကကနိပါတပါဠိ = (အံ၊၁။)
၂။ ဒုကနိပါတပါဠိ = (အံ၊၁။)
၃။ တိကနိပါတပါဠိ = (အံ၊၁။)
၄။ စတုကၠနိပါတပါဠိ = (အံ၊၁။)
၅။ ပၪၥကနိပါတပါဠိ = (အံ၊၂။)
၆။ ဆကၠနိပါတပါဠိ = (အံ၊၂။)
၇။ သတၱကနိပါတပါဠိ = (အံ၊၂။)
၈။ အ႒ကနိပါတပါဠိ = (အံ၊၃။)
၉။ နဝကနိပါတပါဠိ = (အံ၊၃။)
၁ဝ။ ဒသကနိပါတပါဠိ = (အံ၊၃။)
၁၁။ ဧကဒသကနိပါတပါဠိ = (အံ၊၃။)
စုစုေပါင္း --- (၁၁)က်မ္း, စာအုပ္ (၃)အုပ္။
[မွတ္ခ်က္ --- အဂၤုတၱရနိကာယ္ (၁၁)က်မ္းအနက္ ဧကကနိပါတ္မွ စတုကၠနိပါတ္ အထိ (၄)က်မ္း (၁)အုပ္၊ ပၪၥကနိပါတ္မွ သတၱကပါတ္ အထိ (၃)က်မ္း (၁)အုပ္၊ အ႒ကနိပါတ္မွ ဧကာဒသကနိပါတ္ အထိ (၄)က်မ္း (၁)အုပ္ျပဳလုပ္ထားသည္။ အားလုံးေပါင္းေသာ္ --- က်မ္း (၁၁)က်မ္း, စာအုပ္ေရ (၃)အုပ္ ျဖစ္ပါသည္။]

(၅) ခုဒၵကနိကာယ = ခုဒၵကနိကာယ္ သုတၱန္ ႏွစ္ဆယ္တစ္က်မ္း
၁။ ခုဒၵကပါဌပါဠိ၊ = (ခု၊၁။)
၂။ ဓမၼပဒပါဠိ၊ = (ခု၊၁။)
၃။ ဥဒါနပါဠိ၊ = (ခု၊၁။)
၄။ ဣတိဝုတၱကပါဠိ၊ = (ခု၊၁။)
၅။ သုတၱနိပါတပါဠိ။ --- (ခုဒၵက ၅-က်မ္းတြဲ) = (ခု၊၁။)
၆။ ဝိမာနဝတၳဳပါဠိ၊ = (ခု၊၂။)
၇။ ေပတဝတၳဳပါဠိ၊ = (ခု၊၂။)
၈။ ေထရဂါထာပါဠိ၊ = (ခု၊၂။)
၉။ ေထရီဂါထာပါဠိ။ --- (ခုဒၵက ၄-က်မ္းတြဲ) = (ခု၊၂။)
၁ဝ။ အပဒါနပါဠိ (၁။)။ (ေထရာပဒါန္ပါဠိ) = (ခု၊၃။)
၁၁။ အပဒါနပါဠိ (၂။)၊ = (ခု၊၄။)
၁၂။ ဗုဒၶဝံသပါဠိ၊ = (ခု၊၄။)
၁၃။ စရိယာပိဋကပါဠိ။ --- (ခုဒၵက ၃-က်မ္းတြဲ) = (ခု၊၄။)
၁၄။ ဇာတကပါဠိ (၁။)၊ (ပထမအုပ္) = (ခု၊၅။)
၁၅။ ဇာတကပါဠိ (၂။)၊ (ဒုတိယအုပ္) = (ခု၊၆။)
၁၆။ မဟာနိေဒၵသပါဠိ၊ = (ခု၊၇။)
၁၇။ စူဠနိေဒၵသပါဠိ၊ = (ခု၊၈။)
၁၈။ ပဋိသမ႓ိဒါမဂၢပါဠိ၊ = (ခု၊၉။)
၁၉။ မိလိႏၵပဥႇပါဠိ၊ = (ခု၊၁ဝ။)
၂ဝ။ ေနတၱိပၸကရဏပါဠိ၊ = (ခု၊၁၁။)
၂၁။ ေပဋေကာပေဒသပါဠိ၊ --- (ခုဒၵက ၂-က်မ္းတြဲ) = (ခု၊၁၁။)
စုစုေပါင္း --- (၂၁)က်မ္း, စာအုပ္ (၁၁)အုပ္။
[မွတ္ခ်က္ --- ခုဒၵကပါဌပါဠိ, ဓမၼပဒပါဠိ, ဥဒါနပါဠိ, ဣတိဝုတၱကပါဠိ, သုတၱနိပါတပါဠိ --- ဟု (၅)က်မ္းတြဲ စာအုပ္ (၁)အုပ္၊ ဝိမာနဝတၳဳပါဠိ, ေပတဝတၳဳပါဠိ, ေထရဂါထာပါဠိ, ေထရီဂါထာပါဠိ --- ဟု (၄)က်မ္းတြဲ စာအုပ္ (၁)အုပ္၊ အပဒါနပါဠိ စာအုပ္ ပထမတြဲ (၁)အုပ္၊ အပဒါနပါဠိ, ဗုဒၶဝံသပါဠိ, စရိယာပိဋကပါဠိ --- ဟု (၃)က်မ္းတြဲ စာအုပ္ (၁)အုပ္၊ ဇာတကပါဠိ စာအုပ္ ပထမတြဲ (၁)အုပ္, ဇာတကပါဠိ စာအုပ္ ဒုတိယတြဲ (၁)အုပ္၊ မဟာနိေဒၵသပါဠိ (၁)အုပ္၊ စူဠနိေဒၵသပါဠိ (၁)အုပ္၊ ပဋိသမ႓ိဒါမဂၢပါဠိ (၁)အုပ္၊ မိလိႏၵပဥႇပါဠိ (၁)အုပ္၊ ေနတၱိပၸကရဏပါဠိ, ေပဋေကာပေဒသပါဠိ --- ဟု (၂)က်မ္းတြဲ စာအုပ္ (၁)အုပ္၊ အားလုံးေပါင္းေသာ္ က်မ္းစာေပါင္း (၂၁)က်မ္း, ဆ႒မူ စာအုပ္ေရေပါင္း (၁၁)အုပ္ ျဖစ္ၾကပါသည္။]

ခုဒၵနိကာယ္ဝင္ ဝိနယပိဋက ငါးက်မ္း
၁။ ပါရာဇိကပါဠိက႑ = (ဝိ၊၁။)
၂။ ပါစိတၱိယပါဠိ = (ဝိ၊၂။)
၃။ မဟာဝဂၢပါဠိ (ဝိနယပိဋက) = (ဝိ၊၃။)
၄။ စူဠဝဂၢပါဠိ = (ဝိ၊၄။)
၅။ ပရိဝါရပါဠိ = (ဝိ၊၅။)
စုစုေပါင္း --- (၅)က်မ္း, စာအုပ္ (၅)အုပ္။

ခုဒၵနိကာယ္ဝင္ အဘိဓမၼာပိဋက တစ္ဆယ္သုံးက်မ္း
၁။ ဓမၼသဂၤဏီပါဠိ = (အဘိ၊၁။)
၂။ ဝိဘဂၤပါဠိ = (အဘိ၊၂။)
၃။ ဓာတုကထာပါဠိ = (အဘိ၊၃။)
၄။ ပုဂၢလပညတၱိပါဠိ = (အဘိ၊၃။)
၅။ ကထာဝတၳဳပါဠိ = (အဘိ၊၄။)
၆။ ယမကပါဠိ (ပဌေမာ ဘာေဂါ) = (အဘိ၊၅။)
၇။ ယမကပါဠိ (ဒုတိေယာ ဘာေဂါ) = (အဘိ၊၆။)
၈။ ယမကပါဠိ (တတိေယာ ဘာေဂါ) = (အဘိ၊၇။)
၉။ ပ႒ာနပါဠိ (ပဌေမာ ဘာေဂါ) = (အဘိ၊၈။)
၁ဝ။ ပ႒ာနပါဠိ (ဒုတိေယာ ဘာေဂါ) = (အဘိ၊၉။)
၁၁။ ပ႒ာနပါဠိ (တတိေယာ ဘာေဂါ) = (အဘိ၊၁ဝ။)
၁၂။ ပ႒ာနပါဠိ (စတုေတၳာ ဘာေဂါ) = (အဘိ၊၁၁။)
၁၃။ ပ႒ာနပါဠိ (ပၪၥေမာ ဘာေဂါ) = (အဘိ၊၁၂။)
စုစုေပါင္း --- (၁၃)က်မ္း, စာအုပ္ (၁၂)အုပ္။

[မွတ္ခ်က္ --- ဓာတုကထာပါဠိ, ပုဂၢလပညတၱိပါဠိ ဟု (၂)က်မ္းကုိ (၁)အုပ္ တည္းျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားပါသည္။]

ဤတြင္ --- ဘုရားေဟာပါဠိေတာ္ ဆ႒မူ၌ က်မ္းစာေပါင္း ---
၁။ ဒီဃနိကာယ္၌ --- (၃)က်မ္း, စာအုပ္ေရ (၃)အုပ္၊
၂။ မဇၩိမနိကာယ္၌ --- (၃)က်မ္း, စာအုပ္ေရ (၃)အုပ္၊
၃။ သံယုတၱနိကာယ္၌ --- (၅)က်မ္း စာအုပ္ေရ (၃)အုပ္၊
၄။ အဂၤုတၱရနိကာယ္၌ --- (၁၁)က်မ္း စာအုပ္ေရ (၃)အုပ္၊
၅။ ခုဒၵနိကာယ္၌ သုတၱႏၲပိဋက --- (၂၁)က်မ္း စာအုပ္ေရ (၁၁)အုပ္၊
(က) ခုဒၵနိကာယ္ဝင္ ဝိနည္း (၅)က်မ္း စာအုပ္ေရ (၅)အုပ္၊
( ခ ) ခုဒၵနိကာယ္ဝင္ အဘိဓမၼာ (၇)က်မ္း, သို႔မဟုတ္ (၁၃)က်မ္း စာအုပ္ ေရ (၁၂)အုပ္။
အားလုံးေပါင္းေသာ္ --- က်မ္းေပါင္း (၅၂)က်မ္း, တစ္နည္း (၆၁)က်မ္း၊ စာအုပ္ေရ (၄ဝ)အုပ္တို႔ ျဖစ္ၾကပါသတည္း။
ဤတြင္ ဆ႒မူပါဠိေတာ္ အၫႊန္း ၿပီး၏။
' ' ' ' '

အ႒ကထာပိဋက လမ္းၫႊန္

အ႒ကထာ၌ က်မ္း (၄၉) က်မ္း စာအုပ္ (၅ဝ) အုပ္
၁။ ဒီဃနိကာယ္အ႒ကထာ --- (၃)က်မ္း, = (၃)အုပ္၊
၂။ မဇၩိမနိကာယ္အ႒ကထာ --- (၃)က်မ္း, = (၄)အုပ္၊
၃။ သံယုတၱနိကာယ္အ႒ကထာ --- (၅)က်မ္း, = (၃)အုပ္၊
၄။ အဂၤုတၱရနိကာယ္အ႒ကထာ --- (၄)က်မ္း, = (၃)အုပ္၊
၅။ ခုဒၵကနိကာယ္အ႒ကထာ --- (၃၄)က်မ္း, = (၃၇)အုပ္ ---
ဟု အားလုံးေပါင္းေသာ္ က်မ္း (၄၉)က်မ္း, စာအုပ္ေရ (၅ဝ)အုပ္။

ဒီဃနိကာယ္အ႒ကထာ (၃) က်မ္း = (၃) အုပ္
၁။ သီလကၡႏၶဝဂၢအ႒ကထာ = (ဒီ၊႒၊၁။)
၂။ မဟာဝဂၢပါဠိအ႒ကထာ (ဒီ၊နိ) = (ဒီ၊႒၊၂။)
၃။ ပါထိကဝဂၢပါဠိအ႒ကထာ = (ဒီ၊႒၊၃။)
စုစုေပါင္း --- (၃)က်မ္း, စာအုပ္ (၃)အုပ္။

မဇၩိမနိကာယ္အ႒ကထာ (၃) က်မ္း = (၄) အုပ္
၁။ မူလပဏၰာသပါဠိအ႒ကထာ = ပထမတဲြ (မ၊႒၊၁။)
၂။ မူလပဏၰာသပါဠိအ႒ကထာ = ဒုတိယတဲြ (မ၊႒၊၂။)
၃။ မဇၩိမပဏၰာသပါဠိအ႒ကထာ = (မ၊႒၊၃။)
၄။ ဥပရိပဏၰာသပါဠိအ႒ကထာ = (မ၊႒၊၄။)
စုစုေပါင္း --- (၃)က်မ္း, စာအုပ္ (၄)အုပ္။

သံယုတၱနိကာယ္အ႒ကထာ (၅) က်မ္း = စာအုပ္ (၃) အုပ္
၁။ သဂါထာဝဂၢပါဠိအ႒ကထာ = (သံ၊႒၊၁။)
၂။ နိဒါနဝဂၢပါဠိအ႒ကထာ = (သံ၊႒၊၂။)
၃။ ခႏၶဝဂၢပါဠိအ႒ကထာ = (သံ၊႒၊၂။)
၄။ သဠာယတနဝဂၢပါဠိအ႒ကထာ = (သံ၊႒၊၃။)
၅။ မဟာဝဂၢပါဠိအ႒ကထာ (သံ၊နိ) = (သံ၊႒၊၃။)
စုစုေပါင္း --- (၅)က်မ္း, စာအုပ္ (၃)အုပ္။

အဂၤုတၱရနိကာယ္အ႒ကထာ (၄) က်မ္း = (၃) အုပ္
၁။ ဧကကနိပါတ-အ႒ကထာ = (အံ၊႒၊၁။)
၂။ ဒုက-တိက-စတုကၠနိပါတ-အ႒ကထာ = (အံ၊႒၊၂။)
၃။ ပၪၥက-ဆကၠ-သတၱကနိပါတ-အ႒ကထာ = (အံ၊႒၊၃။)
၄။ အ႒ကာဒိနိပါတ-အ႒ကထာ = (အံ၊႒၊၃။)
စုစုေပါင္း --- (၄)က်မ္း, စာအုပ္ (၃)အုပ္။

ခုဒၵကနိကာယ္သုတၱန္အ႒ကထာ (၂၄) က်မ္း = (၂၇) အုပ္
၁။ ခုဒၵကပါဌပါဠိအ႒ကထာ = (၁)အုပ္၊
၂။ ဓမၼပဒပါဠိအ႒ကထာ ပထမတြဲ = (၁)အုပ္၊
၃။ ဓမၼပဒပါဠိအ႒ကထာ ဒုတိယတြဲ = (၁)အုပ္၊
၄။ ဥဒါနပါဠိအ႒ကထာ = (၁)အုပ္၊
၅။ ဣတိဝုတၱကပါဠိအ႒ကထာ = (၁)အုပ္၊
၆။ သုတၱနိပါတပါဠိအ႒ကထာ ပထမတြဲ = (၁)အုပ္၊
၇။ သုတၱနိပါတပါဠိအ႒ကထာ ဒုတိယတြဲ = (၁)အုပ္၊
၈။ ဝိမာနဝတၳဳပါဠိအ႒ကထာ = (၁)အုပ္၊
၉။ ေပတဝတၳဳပါဠိအ႒ကထာ = (၁)အုပ္၊
၁ဝ။ ေထရဂါထာပါဠိအ႒ကထာ ပထမတဲြ = (၁)အုပ္၊
၁၁။ ေထရဂါထာပါဠိအ႒ကထာ ဒုတိယတဲြ = (၁)အုပ္၊
၁၂။ ေထရီဂါထာပါဠိအ႒ကထာ = (၁)အုပ္၊
၁၃။ အပဒါနပါဠိအ႒ကထာ ပထမတဲြ = (၁)အုပ္၊
၁၄။ အပဒါနပါဠိအ႒ကထာ ဒုတိယတဲြ = (၁)အုပ္၊
၁၅။ ဗုဒၶဝံသပါဠိအ႒ကထာ = (၁)အုပ္၊
၁၆။ စရိယာပိဋကပါဠိအ႒ကထာ = (၁)အုပ္၊
၁၇။ ဇာတကပါဠိအ႒ကထာ ပထမတြဲ = (၁)အုပ္၊
၁၈။ ဇာတကပါဠိအ႒ကထာ ဒုတိယတြဲ = (၁)အုပ္၊
၁၉။ ဇာတကပါဠိအ႒ကထာ တတိယတြဲ = (၁)အုပ္၊
၂ဝ။ ဇာတကပါဠိအ႒ကထာ စတုတၳတြဲ = (၁)အုပ္၊
၂၁။ ဇာတကပါဠိအ႒ကထာ ပၪၥမတြဲ = (၁)အုပ္၊
၂၂။ ဇာတကပါဠိအ႒ကထာ ဆ႒မတြဲ = (၁)အုပ္၊
၂၃။ ဇာတကပါဠိအ႒ကထာ သတၱမတြဲ = (၁)အုပ္၊
၂၄။ မဟာနိေဒၵသပါဠိအ႒ကထာ = (၁)အုပ္၊
၂၅။ ပဋိသမ႓ိဒါမဂၢပါဠိအ႒ကထာ ပထမတြဲ = (၁)အုပ္၊
၂၆။ ပဋိသမ႓ိဒါမဂၢပါဠိအ႒ကထာ ဒုတိယတြဲ = (၁)အုပ္၊
၂၇။ စူဠနိေဒၵသ-ေနတၱိပါဠိအ႒ကထာ = (၁)အုပ္၊
စုစုေပါင္း --- (၂၄)က်မ္း, စာအုပ္ (၂၇)အုပ္။

ခုဒၵနိကာယ္ဝင္ ဝိနည္းအ႒ကထာ (၇) က်မ္း = (၆) အုပ္
၁။ ပါရာဇိကပါဠိက႑အ႒ကထာ ပထမတြဲ = (ဝိ၊႒၊၁။)
၂။ ပါရာဇိကပါဠိက႑အ႒ကထာ ဒုတိယတြဲ = (ဝိ၊႒၊၂။)
၃။ ပါစိတ်ာဒိအ႒ကထာ = ပါစိတ္ႏွင့္ မဟာဝါအဖြင့္ (၁)အုပ္ = (ဝိ၊႒၊၃။)
၄။ စူဠဝဂၢါဒိအ႒ကထာ = စူဠဝါႏွင့္ ပရိဝါအဖြင့္ (၁)အုပ္ = (ဝိ၊႒၊၄။)
၅။ ကခၤါဝိတရဏီအ႒ကထာ (၁)အုပ္၊ = (ေဒြမာတိကာအဖြင့္။)
၆။ ဝိနယသဂၤဟအ႒ကထာ (၁)အုပ္၊ = (ဝိနည္းငါးက်မ္းအခ်ဳပ္အဖြင့္။)
စုစုေပါင္း --- (၇)က်မ္း, စာအုပ္ (၆)အုပ္။

ခုဒၵနိကာယ္ဝင္ အဘိဓမၼာအ႒ကထာ (၃) က်မ္း = (၃) အုပ္
၁။ အ႒သာလိနီအ႒ကထာ = (၁)အုပ္ (= ဓမၼသဂၤဏိပါဠိေတာ္အဖြင့္) (အဘိ၊႒၊၁။)
၂။ သေမၼာဟဝိေနာဒနီအ႒ကထာ = (၁)အုပ္ (= ဝိဘင္းပါဠိေတာ္အဖြင့္) (အဘိ၊႒၊၂။)
၃။ ပၪၥပကရဏအ႒ကထာ = (၁)အုပ္ (= က်န္ အဘိဓမၼာ ငါးက်မ္းအဖြင့္) (အဘိ၊႒၊၃။)
စုစုေပါင္း --- (၃)က်မ္း, စာအုပ္ (၃)အုပ္။
ဤတြင္ အ႒ကထာအဖြင့္ က်မ္းမ်ား ၿပီး၏။

ဋီကာပိဋက လမ္းၫႊန္
ဋီကာ၌ က်မ္း (၃၉) က်မ္း စာအုပ္ (၂၂) အုပ္
ဒီဃနိကာယ္ ဋီကာ (၅) က်မ္း = (၃) အုပ္
၁။ သီလကၡႏၶဝဂၢအဘိနဝဋီကာ ပထမတြဲ = (၁)အုပ္၊ (ဒီ၊ဋီ၊၁။)
၂။ သီလကၡႏၶဝဂၢအဘိနဝဋီကာ ဒုတိယတဲြ = (၁)အုပ္၊ (ဒီ၊ဋီ၊၁။)
၃။ သီလကၡႏၶဝဂၢဋီကာ = (၁)အုပ္၊ (ဒီ၊ဋီ၊၁။)
၄။ မဟာဝဂၢဋီကာ (ဒီ၊နိ) = (၁)အုပ္၊ (ဒီ၊ဋီ၊၂။)
၅။ ပါထိကဝဂၢဋီကာ = (၁)အုပ္။ (ဒီ၊ဋီ၊၃။)
စုစုေပါင္း --- (၅)က်မ္း, စာအုပ္ (၃)အုပ္။

မဇၩိမနိကာယ္ ဋီကာ (၃) က်မ္း = (၃) အုပ္
၁။ မူလပဏၰာသဋီကာ ပထမတြဲ = (၁)အုပ္၊ (မ၊ဋီ၊၁။)
၂။ မူလပဏၰာသဋီကာ ဒုတိယတြဲ = (၁)အုပ္၊ (မ၊ဋီ၊၂။)
၃။ မဇၩိမ-ဥပရိပဏၰာသဋီကာ = (၁)အုပ္၊ (မ၊ဋီ၊၃။)
စုစုေပါင္း --- (၃)က်မ္း, စာအုပ္ (၃)အုပ္။

သံယုတၱနိကာယ္ ဋီကာ (၅) က်မ္း = (၂) အုပ္
၁။ သဂါထာဝဂၢဋီကာ ပထမတြဲ (သံ၊ဋီ၊၁။)
၂။ နိဒါနဝဂၢဋီကာ ဒုတိယတြဲ (သံ၊ဋီ၊၂။)
၃။ ခႏၶဝဂၢဋီကာ ဒုတိယတြဲ (သံ၊ဋီ၊၂။)
၄။ သဠာယတနဝဂၢဋီကာ ဒုတိယတြဲ (သံ၊ဋီ၊၂။)
၅။ မဟာဝဂၢဋီကာ (သံ၊နိ) ဒုတိယတြဲ (သံ၊ဋီ၊၂။)
စုစုေပါင္း --- (၅)က်မ္း, စာအုပ္ (၂)အုပ္။
(သံယုတ္ဋီကာ၌ ပထမတြဲ - ဒုတိယတြဲ ႏွစ္အုပ္သာ ျဖစ္ပါသည္။)

အဂၤုတၱနိကာယ္ ဋီကာ (၄) က်မ္း = (၃) အုပ္
၁။ ဧကကနိပါတဋီကာ ပထမတြဲ = (၁)အုပ္၊ (အံ၊ဋီ၊၁။)
၂။ ဒုက-တိက-စတုကၠနိပါတဋီကာ ဒုတိယတြဲ= (၁)အုပ္၊ (အံ၊ဋီ၊၂။)
၃။ ပၪၥက-ဆကၠ-သတၱကနိပါကဋီကာ တတိယတြဲ (အံ၊ဋီ၊၃။)
၄။ အ႒ကာဒိနိပါတဋီကာ တတိယတြဲ (အံ၊ဋီ၊၃။)
စုစုေပါင္း --- (၄)က်မ္း, စာအုပ္ (၃)အုပ္။ (အဂၤုတၱရဋီကာ၌ ပထမတြဲ-ဒုတတိယတြဲ-တတိယတြဲ သုံးအုပ္သာ။)

ခုဒၵကနိကာယ္ သုတၱန္ဋီကာ (၂) က်မ္း = (၁) အုပ္
၁။ ေနတၱိပၸကရဏဋီကာ
၂။ ေနတၱိဝိဘာဝိနီဋီကာ
စုစုေပါင္း --- (၂)က်မ္း, စာအုပ္ (၁)အုပ္။

ခုဒၵကနိကာယ္ ဝိနည္းဋီကာ (၁၁) က်မ္း = (၁၃) အုပ္
၁။ သာရတၳဒီပနီဋီကာ (ပဌေမာ ဘာေဂါ) ပထမတြဲ = (၁)အုပ္၊
၂။ သာရတၳဒီပနီဋီကာ (ဒုတိေယာ ဘာေဂါ) ဒုတိယတြဲ = (၁)အုပ္၊
၃။ သာရတၳဒီပနီဋီကာ (တတိေယာ ဘာေဂါ) တတိယတြဲ = (၁)အုပ္၊
၄။ ဝဇိရဗုဒၶိဋီကာ = (၁)အုပ္၊
၅။ ဝိမတိဝိေနာဒနီဋီကာ (ပဌေမာ ဘာေဂါ) ပထမတြဲ = (၁)အုပ္၊
၆။ ဝိမတိဝိေနာဒနီဋီကာ (ဒုတိေယာ ဘာေဂါ) ဒုတိယတြဲ = (၁)အုပ္၊
၇။ ဝိနယာလကၤာရဋီကာ (ပဌေမာ ဘာေဂါ) ပထမတြဲ = (၁)အုပ္၊
၈။ ဝိနယာလကၤာရဋီကာ (ဒုတိေယာ ဘာေဂါ) ဒုတိယတြဲ = (၁)အုပ္၊
၉။ ကခၤါဝိတရဏီပုရာဏဋီကာ = (၁)အုပ္၊
၁ဝ။ ဝိနယဝိနိစၧေယာ - ဥတၱရဝိနစၧယ = (၁)အုပ္၊
၁၁။ ဝိနယဝိနိစၧယဋီကာ (ပဌေမာ ဘာေဂါ) ပထမတြဲ = (၁)အုပ္၊
၁၁။ ဝိနယဝိနိစၧယဋီကာ (ပဌေမာ ဘာေဂါ) ဒုတိယတြဲ = (၁)အုပ္၊
၁၂။ ပါစိတ်ာဒိေယာဇနာ = (၁)အုပ္၊
၁၃။ ခုဒၵသိကၡာ-မူလသိကၡာ = (၁)အုပ္။
စုစုေပါင္း --- (၁၁)က်မ္း, စာအုပ္ (၁၃)အုပ္။

ခုဒၵကနိကာယ္ အဘိဓမၼာဋီကာ (၉) က်မ္း = (၇) အုပ္
၁။ ဓမၼသဂၤဏီမူလဋီကာႏွင့္ ဓမၼသဂၤဏီအႏုဋီကာ ႏွစ္က်မ္း = (၁)အုပ္၊
၂။ ဝိဘဂၤမူလဋီကာႏွင့္ အႏုဋီကာ ႏွစ္က်မ္း = (၁)အုပ္၊
၃။ ပၪၥပကရဏမူလဋီကာႏွင့္ အႏုဋီ ကာ ႏွစ္က်မ္း = (၁)အုပ္၊
၄။ ဋီကာေက်ာ္ (အဘိဓမၼတၳသဂၤဟ) = (၁)အုပ္၊
၅။ အဘိဓမၼာဝတာရပုရာဏဋီကာ ပထမတဲြ - ဒုတိယတြဲ = (၂)အုပ္၊
၆။ ေမာဟဝိေစၧဒနီ (အဘိဓမၼမာတိကာပါဠိ) = (၁)အုပ္၊
စုစုေပါင္း --- (၉)က်မ္း, စာအုပ္ (၇)အုပ္။
ဤတြင္ ဋီကာအဖြင့္ က်မ္းမ်ား ၿပီး၏။
' ' ' ' '

အညပိဋက လမ္းၫႊန္

အ႒ကထာ (၂) က်မ္း (၂) အုပ္
၁။ ဝိသုဒၶိမေဂၢါ (ပဌေမာ ဘာေဂါ) ပထမတြဲ = (၁)အုပ္၊
၂။ ဝိသုဒၶိမေဂၢါ (ဒုတိေယာ ဘာေဂါ) ဒုတိယတြဲ = (၁)အုပ္။

ဋီကာ (၃) က်မ္း (၂) အုပ္
၁။ ဝိသုဒၶိမဂၢမဟာဋီကာ (ပဌေမာ ဘာေဂါ) ပထမတြဲ = (၁)အုပ္၊
၂။ ဝိသုဒၶိမဂၢမဟာဋီကာ (ဒုတိေယာ ဘာေဂါ) ဒုတိယတြဲ = (၁)အုပ္၊
၃။ ဝိသုဒၶိမဂၢ နိဒါနကထာ။
က်မ္းအေရအတြက္အားျဖင့္ (၃)က်မ္း စာအုပ္ေရအားျဖင့္ (၂)အုပ္သာ။

ဗ်ာကရဏက်မ္းမ်ား (၁၃) က်မ္း
၁။ ကစၥာယနဗ်ာကရဏံ = (၁)အုပ္၊
၂။ ေမာဂၢလႅာနဗ်ာကရဏံ = (၁)အုပ္၊
၃။ သဒၵနီတိပၸကရဏံ (ပဒမာလာ) = (၁)အုပ္၊
၄။ သဒၵနီတိပၸကရဏံ (ဓာတုမာလာ) = (၁)အုပ္၊
၅။ ပဒ႐ူပသိဒၶိ = (၁)အုပ္၊
၆။ ေမာဂၢလႅာနပၪၥိကာဋီကာ = (၁)အုပ္၊
၇။ ပေယာဂသိဒၶိပါဠိ = (၁)အုပ္၊
၈။ ဝုေတၱာဒယပါဌ = (၁)အုပ္၊
၉။ အဘိဓာနပၸဒီပိကာပါဌ = (၁)အုပ္၊
၁ဝ။ အဘိဓာနပၸဒီပိကာဋီကာ = (၁)အုပ္၊
၁၁။ သုေဗာဓာလကၤာရပါဌ = (၁)အုပ္၊
၁၂။ သုေဗာဓာလကၤာရဋီကာ = (၁)အုပ္၊
၁၃။ ဗာလာဝတာရ ဂဏၭပဒတဝိနိစၧယသာရ = (၁)အုပ္၊

လယ္တီက်မ္း (၄) က်မ္း
၁။ နိ႐ုတၱိဒီပနီပါဌ = (၁)အုပ္၊
၂။ ပရမတၳဒီပနီ သဂၤဟ မဟာဋီကာပါဌ = (၁)အုပ္၊
၃။ အႏုဒီပနီပါဌ = (၁)အုပ္၊
၄။ ပ႒ာႏုေဒၵသ ဒီပနီပါဌ = (၁)အုပ္၊

နီတိက်မ္း (၁၃) က်မ္း
၁။ ေလာကနီတိ = (၁)အုပ္၊
၂။ သုတၱႏၲနီတိ = (၁)အုပ္၊
၃။ သူရႆတီနီတိ (ပဌေမာ ဘာေဂါ) (ဒုတိေယာ ဘာေဂါ) = (၂)အုပ္၊
၄။ မဟာရဟနီတိ = (၁)အုပ္၊
၅။ ဓမၼနီတိ = (၁)အုပ္၊
၆။ ကဝိဒပၸဏနီတိ = (၁)အုပ္၊
၇။ နီတိမၪၨရီ = (၁)အုပ္၊
၈။ နရဒကၡဒီပနီ = (၁)အုပ္၊
၉။ စတုရာရကၡဒီပနီ = (၁)အုပ္၊
၁ဝ။ စာဏက်နီတိပါဠိ = (၁)အုပ္၊
၁၁။ ရသဝါဟိနီ = (၁)အုပ္၊
၁၂။ သီမဝိေသာဓနီပါဌ = (၁)အုပ္၊
၁၃။ ေဝႆႏၲရာဂီတိ = (၁)အုပ္၊

ဗုဒၶဝႏၵနာ (၈) က်မ္း
၁။ နမကၠာရပါဠိ = (၁)အုပ္၊
၂။ မဟာပဏာမပါဌ (ဗုဒၶဝႏၵနာ) = (၁)အုပ္၊
၃။ လကၡဏာေတာ ဗုဒၶေထာမနာဂါထာ = (၁)အုပ္၊
၄။ သုတၱဝႏၵနာ = (၁)အုပ္၊
၅။ ကမလာၪၨလိ = (၁)အုပ္၊
၆။ ဇိနာလကၤာရ = (၁)အုပ္၊
၇။ ပဇၨမဓု = (၁)အုပ္၊
၈။ ဗုဒၶဂုဏဂါထာဝလီ = (၁)အုပ္၊

ပုစၧာဝိႆဇၨာနာ (၇) က်မ္း
၁။ ဒီဃနိကာေယ သီလကၡႏၶဝဂၢသုတၱ သံဂါယနႆ ပုစၧာ ဝိႆဇၨနာ = (၁)အုပ္၊
၂။ မဇၩိမနိကာေယ မူလပဏၰာသပါဠိ သံဂါယနႆ ပုစၧာ ဝိႆဇၨနာ = (၁)အုပ္၊
၃။ သံယုတၱနိကာေယ သဂါထာဝဂၢပါဠိ သံဂါယနႆ ပုစၧာ ဝိႆဇၨနာ = (၁)အုပ္၊
၄။ အဂၤုတၱရနိကာေယ သံဂါယနႆ ပုစၧာ ဝိႆဇၨနာ = (၁)အုပ္၊
၅။ ဝိနယပိဋက သံဂါယနႆ ပုစၧာ ဝိႆဇၨနာ = (၁)အုပ္၊
၆။ အဘိဓမၼပိဋက သံဂါယနႆ ပုစၧာ ဝိႆဇၨနာ = (၁)အုပ္၊
၇။ အ႒ကထာ သံဂါယနႆ ပုစၧာ ဝိႆဇၨနာ = (၁)အုပ္၊

ဝံသက်မ္း (၃) က်မ္း
၁။ စူဠဂႏၴဝံသပါဠိ = (၁)အုပ္၊
၂။ မဟာဝံသပါဠိ = (၁)အုပ္၊
၃။ သာသနဝံသပၸဒီပိကာ = (၁)အုပ္၊

သီဟဠက်မ္း (၁၅) က်မ္း
၁။ ေမာဂၢလႅာန ဝုတၱိဝိဝရဏပၪၥိကာ = (၁)အုပ္၊
၂။ ထုပဝံေသာ = (၁)အုပ္၊
၃။ ဒါဌာဝံေသာ = (၁)အုပ္၊
၄။ ဓာတုပါဌ ဝိလာသိနိယာ = (၁)အုပ္၊
၅။ ဓာတုဝံေသာ = (၁)အုပ္၊
၆။ ဟတၳဝနဂလႅဝိဟာရ ဝံေသာ = (၁)အုပ္၊
၇။ ဇိနစရိတယ = (၁)အုပ္၊
၈။ ဇိနဝံသဒီပံ = (၁)အုပ္၊
၉။ ေတလကဋာဟဂါထာ = (၁)အုပ္၊
၁ဝ။ မိလိဒဋီကာ = (၁)အုပ္၊
၁၁။ ပဒမၪၨရီ = (၁)အုပ္၊
၁၂။ ပဒသာဓနံ = (၁)အုပ္၊
၁၃။ သဒၵဗိႏၵဳ ပကရဏံ = (၁)အုပ္၊
၁၄။ ကစၥာယန ဓာတု မၪၨဴသာ = (၁)အုပ္၊
၁၅။ သမႏၲကူဋဝဏၰနာ = (၁)အုပ္၊
အားလုံးေပါင္းေသာ္ --- အညပိဋကပါဠိေတာ္၌ က်မ္းေပါင္း (၃၈)က်မ္း။
ဤတြင္ အညအဖြင့္ က်မ္းမ်ား ၿပီး၏။
ပါဠိေတာ္-အ႒ကထာ-ဋီကာ-အညပိဋကေတာ္မ်ား အၫႊန္း ၿပီးၿပီ။

အ႒ကထာပါဠိေတာ္၏ အျခားအမည္က်မ္းမ်ား
၁။ သီလကၡန္ မဟာဝါ ပါထိကအ႒ကထာကုိ --- သုမဂၤလဝိလာသိနီအ႒ကထာ၊
၂။ မဇၩိမနိကာယ္အ႒ကထာမ်ားကို --- ပပၪၥသူဒနီအ႒ကထာ၊
၃။ သံယုတ္အ႒ကထာမ်ားကုိ --- မေနာရထပူရဏီကအ႒ကထာ၊
၄။ အဂုၤတၱိဳရ္အ႒ကထာမ်ားကုိ --- သာရတၳပကာသနီအ႒ကထာ၊
၅။ ခုဒၵကပါဌအ႒ကထာကုိ --- ပရမတၳေဇာတိကအ႒ကထာ၊
၆။ ဥဒါန္းအ႒ကထာမ်ားကို --- ပရမတၳဒီပနီအ႒ကထာ၊
၇။ သုတၱနိပါတ္အ႒ကထာကုိ --- ပရမတၳေဇာတိကအ႒ကထာ၊
၈။ ဝိမာန, ေပတဝတၳဳ, ေထရ, ေထရီဂါထာအ႒ကထာမ်ားကို --- ပရမတၳဒီပနီ၊
၉။ မဟာနိေဒၵသအ႒ကထာမ်ားကို --- သဒၶမၼပေဇၨာတိကအ႒ကထာ၊
၁ဝ။ ပဋိသမ႓ိဒါမဂ္အ႒ကထာကုိ --- သဒၶမၼပကာသနီအ႒ကထာ၊
၁၁။ ဗုဒၶဝင္အ႒ကထာကုိ --- မဓုရတၳဝိလာသိနီအ႒ကထာ၊
၁၂။ စရိယာပိဋကအ႒ကထာကုိ --- ပရမတၳဒီပနီအ႒ကထာ၊
၁၃။ ဝိနည္းငါးက်မ္းအ႒ကထာမ်ားကုိ -- သမႏၲပါသာဒိကအ႒ကထာ --- ဟူ၍လည္း ေခၚေဝၚၾကေသးသည္။

အသီးအသီး ဘာသာအကၡရာ က်မ္းစာ
၁။ ပါဠိဘာသာ က်မ္းေပါင္း --- (၁၈၆)က်မ္း
၂။ သခၤတဘာသာ က်မ္းေပါင္း --- (၃၃)က်မ္း
၃။ ဟိႏၵီဘာသာ က်မ္းေပါင္း --- (၉)က်မ္း
၄။ ဗဂၤါလီဘာသာ က်မ္းေပါင္း --- (၄)က်မ္း
၅။ ဗမာဘာသာ က်မ္းေပါင္း --- (၇၅)က်မ္း
၆။ သီဟိုဠ္ဘာသာ က်မ္းေပါင္း --- (၁၂)က်မ္း
၇။ ပါတကဘာသာ က်မ္းေပါင္း --- (၅)က်မ္း
၈။ အဂၤလိပ္ဘာသာ က်မ္းေပါင္း --- (၅)က်မ္း
၉။ ဗုဒၶသခၤတဘာသာ က်မ္းေပါင္း --- (၇)က်မ္း ---
အားလုံးေပါင္းေသာ္ --- (၃၃၆)က်မ္း။ (ဗုဒၶဘာသနိကပဌဝီဝင္၊၃၄)မွ
သာသနာ အရွည္တည္တံ့ေရး သံုးဆယ့္ခုနစ္ပါး
ရဟန္းတို႔ ငါသည္ ထူးေသာ ဉာဏ္ျဖင့္ သိ၍ ေဟာေတာ္မူအပ္ေသာ တရားေတာ္တို႔ကို သင္တို႔ သည္ေကာင္းစြာ သင္ယူ၍ မွီဝဲအပ္ကုန္၏၊ ပြါးမ်ားအပ္ကုန္၏၊ အဖန္ဖန္ ေလ့က်င့္အပ္ကုန္၏၊ ယင္းသို႔မွီဝဲပြါးမ်ား ေလ့က်င့္သည္ရွိေသာ္ ဤျမတ္ေသာ အက်င့္ 'သာသနာေတာ္' သည္ အရွည္ခိုင္ခန္႔လ်က္ ၾကာျမင့္စြာတည္တံ့ရာ၏၊ ထို (သို႔တည္တံ့ျခင္း) သည္ လူအမ်ား၏ စီးပြါးခ်မ္းသာအလို႔ငွါ ေလာကကို ေစာင့္ေရွာက္ရန္အလို႔ငါွ နတ္လူတို႔၏ အက်ဳိးစီးပြား ခ်မ္းသာအလို႔ငွါ ျဖစ္ေလရာ၏။
ရဟန္းတို႔ ငါသည္ ထူးေသာဉာဏ္ျဖင့္ သိ၍ ေဟာေတာ္မူအပ္ေသာ တရားတို႔ကို သင္တို႔သည္ေကာင္းစြာ သင္ယူ၍ မွီဝဲအပ္ကုန္၏၊ ပြါးမ်ားအပ္ကုန္၏၊ အဖန္ဖန္ ေလ့က်င့္အပ္ကုန္၏၊ ယင္းသို႔ မွီဝဲပြါးမ်ား ေလ့က်င့္သည္ရွိေသာ္ ဤျမတ္ေသာအက်င့္ 'သာသနာေတာ္' သည္ အရွည္ခိုင္ခံ့လ်က္ ၾကာျမင့္စြာတည္တံ့ရာ၏၊ ထို (သို႔တည္တံ့ျခင္း) သည္ လူအမ်ား၏ စီးပြါးခ်မ္းသာအလို႔ငွါ ေလာကကို ေစာင့္ေရွာက္ရန္အလို႔ငါွ နတ္လူတို႔၏ အက်ိဳးစီးပြား ခ်မ္းသာအလို႔ငွါ ျဖစ္ေလရာ၏ဟု ဆိုရာ၌ ထူးေသာ ဉာဏ္ျဖင့္သိ၍ ငါေဟာအပ္ေသာ ထိုတရားတို႔ကား အဘယ္နည္း။
ယင္းတရားတို႔ကား သတိပ႒ာန္ေလးပါး သမၼပၸဓာန္ေလးပါး ဣဒၶိပါဒ္ေလးပါး ဣေႁႏၵငါးပါး ဗိုလ္ ငါးပါးေဗာဇၩင္ခုနစ္ပါး အဂၤါရွစ္ပါးရွိေသာ အရိယမဂ္တို႔ေပတည္း။
ရဟန္းတို႔ ငါသည္ သင္တို႔အား ထူးေသာဉာဏ္ျဖင့္ သိ၍ ေဟာအပ္ေသာ ဤတရားေတာ္တို႔ကိုသင္တို႔သည္ ေကာင္းစြာ သင္ယူ၍ မွီဝဲအပ္ကုန္၏၊ ပြါးမ်ားအပ္ကုန္၏၊ အဖန္ဖန္ ေလ့က်င့္အပ္ကုန္၏၊ ယင္းသို႔ မွီဝဲပြါးမ်ား ေလ့က်င့္သည္ရွိေသာ္ ဤျမတ္ေသာအက်င့္ 'သာသနာေတာ္' သည္ အရွည္ခိုင္ခံ႕လ်က္ၾကာျမင့္စြာ တည္တံ့ရာ၏၊ ထို (သို႔တည္တံ့ျခင္း) သည္ လူအမ်ား၏ စီးပြါးခ်မ္းသာအလို႔ငွါ ေလာကကိုေစာင့့္ေရွာက္ရန္ အလို႔ငွါ နတ္လူတို႔၏ အက်ဳိးစီးပြားႏွင့္ ခ်မ္းသာအလို႔ငွါ ျဖစ္ေလရာ၏ဟု (မိန္႔ေတာ္မူ၏)။
၁၈၅။ ထို႔ေနာက္ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ရဟန္းတို႔အား မိန္႔ေတာ္မူျပန္သည္မွာ-
''ရဟန္းတို႔ သင္တို႔အား ယခု ငါ မိန္႔မွာဦးအံ့၊ ျပဳျပင္ေပးရေသာ 'သခၤါရ' တရားတို႔သည့္ပ်က္စီးျခင္း သေဘာရွိကုန္၏၊ မေမ့ေသာ သတိတရားျဖင့္၁ ကိစၥၿပီးစီးေအာင္ အားထုတ္ၾကကုန္ေလာ့၊ ျမတ္စြာ ဘုရား၏ ပရိနိဗၺာန္ျပဳျခင္းသည္ မၾကာမီပင္ ျဖစ္လိမ့္မည္၊ ဤေန႔မွ သံုးလလြန္ေသာအခါ၌ျမတ္စြာဘုရား သည္ ပရိနိဗၺာန္ျပဳေခ်ေတာ့မည္''ဟု (ဤစကားကို ျမတ္စြာဘုရား မိန္႔ေတာ္မူျပန္၏)။
ဤစကားကို မိန္႔ေတာ္မူၿပီးလွ်င္ ေကာင္းေသာ စကားကို ဆိုေတာ္မူတတ္ေသာ ျမတ္စြာဘုရားသည္တစ္ပါးေသာ ဤစကားကိုလည္း မိန္႔ေတာ္မူျပန္၏ -
(ရဟန္းတို႔) ငါ၏ အရြယ္သည္ ရင့္ေရာ္လွေလၿပီ၊ ငါ၏ အသက္ႂကြင္းသည္ နည္းလွေလၿပီ၊ သင္တို႔ကိုစြန္႔ ၍ သြားရေတာ့အံ့၊ ငါသည္ မိမိ၏ ကိုးကြယ္ရာကို ျပဳၿပီးၿပီ။
ရဟန္းတို႔ မေမ့မေလ်ာ့ဘဲ သတိရွိလ်က္ စင္ၾကယ္ေသာ သီလႏွင့္ ျပည့္စံုၾကေစ ကုန္ေလာ့၊ ေကာင္းစြာ တည္ၾကည္၍ ေကာင္းစြာ ၾကံစည္ျခင္းရွိလ်က္ မိမိတို႔၏ စိတ္ကို ေစာင့္ေရွာက္ၾကကုန္ေလာ့။
ရဟန္းတို႔ ဤတရားဝိနည္း 'သာသနာေတာ္' ၌ မေမ့မေလ်ာ့ေနေသာ သူသည္ အဖန္ဖန္ျဖစ္လ်က္ေျပာင္းေရႊ႕က်င္လည္ရာ 'ဘဝသံသရာ' ကို စြန္႔ပယ္၍ ဒုကၡ၏ အဆံုးကို ျပဳႏိုင္ေပလတၱံ႕ဟု (မိန္႔ေတာ္မူျပန္၏)။
                                            ေျမႀကီးလႈပ္ျခင္း၏ အေၾကာင္း
၁၇ဝ။ ထိုအခါ အသွ်င္အာနႏၵာအား ဤသို႔ေသာ အၾကံသည္ ျဖစ္၏-
''အံ့ဖြယ္ရွိပါေပစြ အခ်င္းတို႔၊ မျဖစ္ဖူးျမဲျဖစ္ပါေပစြ အခ်င္းတို႔၊ ၾကက္သီးေမြးညင္းထေစလ်က္ေၾကာက္ မက္ဖြယ္ေကာင္းေသာ ဤေျမ (ငလ်င္) လႈပ္ျခင္းသည္ ႀကီးက်ယ္ေလစြတကား၊ အလြန္ႀကီးက်ယ္ေလစြတကား၊ ေတာ္လည္းသံ (နတ္စည္) တို႔သည္လည္း တၿခိမ့္ၿခိမ့္ ျမည္ဟည္းသြားကုန္၏၊ အႀကီးအက်ယ္ ေျမ (ငလ်င္) လႈပ္ျခင္း၏ အေၾကာင္းကား အဘယ္နည္း၊ အေထာက္အပံ့ကားအဘယ္နည္း''ဟု (အၾကံ ျဖစ္၏)။
ထို႔ေနာက္ အသွ်င္အာနႏၵာသည္ ျမတ္စြာဘုရားထံသို႔ ခ်ဥ္းကပ္၍ ျမတ္စြာဘုရားကို ရွိခိုးၿပီးလွ်င္တစ္ခုေသာ ေနရာ၌ ထိုင္လ်က္ ျမတ္စြာဘုရားအား ဤစကားကို ေလွ်ာက္၏။
''အံ့ဖြယ္ရွိပါေပစြ အသွ်င္ဘုရား၊ မျဖစ္ဖူးျမဲ ျဖစ္ပါေပစြ အသွ်င္ဘုရား၊ ၾကက္သီးေမြးညင္းထေစ လ်က္ေၾကာက္မက္ဖြယ္ေကာင္းေသာ ဤေျမ (ငလ်င္) လႈပ္ျခင္းသည္ ႀကီးက်ယ္ပါေပစြ၊ အလြန္ႀကီးက်ယ္ပါ ေပစြ၊ ေတာ္လည္းသံ (နတ္စည္) တို႔သည္လည္း တၿခိမ့္ၿခိမ့္ ျမည္ဟည္းသြားပါကုန္၏၊ အသွ်င္ဘုရား ေျမ (ငလ်င္) ျပင္းစြာလႈပ္ျခင္း၏ အေၾကာင္းကား အဘယ္ပါနည္း၊ အေထာက္အပံ့ကား အဘယ္ပါနည္း''ဟု (ေလွ်ာက္၏)။
------

ငလ်င္လႈပ္ျခင္း အေၾကာင္းရွစ္ပါး
၁၇၁။ အာနႏၵာ ေျမ (ငလ်င္) ျပင္းစြာလႈပ္ျခင္း၏ အေၾကာင္း အေထာက္အပံ့တို႔ကား ဤရွစ္ပါးတို႔တည္း။
အဘယ္ရွစ္ပါးတို႔နည္းဟူမူ-
အာနႏၵာ ဤမဟာပထဝီေျမႀကီးသည္ ေရ၌ တည္၏၊ ေရသည္ ေလ၌ တည္၏၊ ေလသည္ ေကာင္းကင္၌ တည္၏။ အာနႏၵာ ျပင္းထန္စြာ ေလတိုက္ေသာအခါ ေရကို လႈပ္ေစကုန္၏၊ ေရလႈပ္ေသာ္ ေျမကိုလႈပ္ေစ၏၊ ဤကား ေျမ (ငလ်င္) အႀကီးအက်ယ္ လႈပ္ျခင္း၏ ေရွးဦးစြာေသာ အေၾကာင္းအေထာက္အပံ့ေပတည္း။ (၁)
အာနႏၵာ တစ္ဖန္ ထို႔ျပင္လည္း တန္ခိုးႏွင့္ျပည့္စံုေသာ (အဘိညာဥ္) စိတ္၌ ေလ့လာၿပီးေသာသမဏသည္လည္းေကာင္း ျဗာဟၼဏသည္လည္းေကာင္း ႀကီးေသာ တန္ခိုးအာႏုေဘာ္ရွိေသာ နတ္သည္လည္းေကာင္း အားနည္းေသာ ေျမ (ကသိုဏ္းစ်ာန္) သညာႏွင့္ အားႀကီးေသာ ေရ (ကသိုဏ္းစ်ာန္) သညာတို႔ကို ပြါးမ်ားၿပီးလွ်င္ ဤေျမႀကီးကို လႈပ္ေစ၏၊ တုန္လႈပ္ေစ၏၊ ျပင္းစြာ တုန္လႈပ္ေစ၏၊ သြက္သြက္ခါတုန္လႈပ္ေစ၏၊ ဤကား ေျမ (ငလ်င္) အႀကီးအက်ယ္ လႈပ္ျခင္း၏ ႏွစ္ခုေျမာက္ အေၾကာင္း အေထာက္အပံ့ေပတည္း။ (၂)
အာနႏၵာ တစ္ဖန္ ထို႔ျပင္လည္း ဘုရားေလာင္းသည္ တုသိတာနတ္ျပည္မွ စုေတ၍ သတိရွိလ်က္ဆင္ျခင္လ်က္ အမိဝမ္းတိုက္သို႔ သက္ေရာက္ေသာအခါ ဤေျမႀကီးသည္ လႈပ္၏၊ တုန္လႈပ္၏၊ ျပင္းစြာတုန္လႈပ္၏၊ သြက္သြက္ခါတုန္လႈပ္၏၊ ဤကား ေျမ (ငလ်င္) အႀကီးအက်ယ္ လႈပ္ျခင္း၏ သံုးခုေျမာက္အေၾကာင္းအေထာက္အပံ့ေပတည္း။ (၃)
အာနႏၵာ တစ္ဖန္ ထို႔ျပင္လည္း ဘုရားေလာင္းသည္ သတိရွိလ်က္ ဆင္ျခင္လ်က္ အမိဝမ္းတိုက္မွဖြားျမင္ေသာအခါ ဤေျမႀကီးသည္ လႈပ္၏၊ တုန္လႈပ္၏၊ ျပင္းစြာ တုန္လႈပ္၏၊ သြက္သြက္ခါတုန္လႈပ္၏၊ ဤကား ေျမ (ငလ်င္) အႀကီးအက်ယ္ လႈပ္ျခင္း၏ ေလးခုေျမာက္အေၾကာင္းအေထာက္အပံ့ေပတည္း။ (၄)
အာနႏၵာ တစ္ဖန္ ထို႔ျပင္လည္း ျမတ္စြာဘုရားသည္ အျမတ္ဆံုးျဖစ္ေသာ သမၼာသေမၺာဓိဉာဏ္ကိုရရွိေတာ္မူေသာအခါ ဤေျမႀကီးသည္ လႈပ္၏၊ တုန္လႈပ္၊ ျပင္းစြာတုန္လႈပ္၏၊ သြက္သြက္ခါ တုန္လႈပ္၏၊ ့ ဤကား ေျမ (ငလ်င္) အႀကီးအက်ယ္ လႈပ္ျခင္း၏ ငါးခုေျမာက္ အေၾကာင္း အေထာက္အပံ့ေပတည္း။ (၅)
အာနႏၵာ တစ္ဖန္ ထို႔ျပင္လည္း ျမတ္စြာဘုရားသည္ အျမတ္ဆံုးျဖစ္ေသာ ဓမၼစၾကာတရားကိုေဟာေတာ္မူေသာအခါ ဤေျမႀကီးသည္ လႈပ္၏၊ တုန္လႈပ္၏၊ ျပင္းစြာ တုန္လႈပ္၏၊ သြက္သြက္ခါ တုန္လႈပ္၏၊ ဤကား ေျမ (ငလ်င္) အႀကီးအက်ယ္ လႈပ္ျခင္း၏ ေျခာက္ခုေျမာက္ အေၾကာင္း အေထာက္အပံ့ေပတည္း။ (၆)
အာနႏၵာ တစ္ဖန္ ထို႔ျပင္လည္း ျမတ္စြာဘုရားသည္ သတိရွိလ်က္ ဆင္ျခင္လ်က္ အသက္ရွည္ရန္ျပဳျပင္မႈ 'အာယုသခၤါရ' ကို စြန္႔လႊတ္ေတာ္မူေသာအခါ ဤေျမႀကီးသည္ လႈပ္၏၊ တုန္လႈပ္၏၊ ျပင္းစြာတုန္လႈပ္၏၊ သြက္သြက္ခါ တုန္လႈပ္၏၊ ဤကား ေျမ (ငလ်င္) အႀကီးအက်ယ္ လႈပ္ျခင္း၏ ခုနစ္ခုေျမာက္အေၾကာင္းအေထာက္အပံ့ေပတည္း။ (၇)
အာနႏၵာ တစ္ဖန္ ထို႔ျပင္လည္း ျမတ္စြာဘုရားသည္ ခႏၶာနာမ္႐ုပ္အႂကြင္းမရွိေသာ ၿငိမ္းျခင္း သေဘာအႏုပါဒိေသသ နိဗၺာနဓာတ္ျဖင့္ ပရိနိဗၺာန္ ဝင္စံေတာ္မူေသာအခါ ဤေျမႀကီးသည္ လႈပ္၏၊ တုန္လႈပ္၏၊ ျပင္းစြာ တုန္လႈပ္၏၊ သြက္သြက္ခါ တုန္လႈပ္၏၊ ဤကား ေျမ (ငလ်င္) အႀကီးအက်ယ္ လႈပ္ျခင္း၏ရွစ္ခုေျမာက္ အေၾကာင္းအေထာက္အပံ့ေပတည္း။ (၈)
အာနႏၵာ ေျမ (ငလ်င္) အႀကီးအက်ယ္ လႈပ္ျခင္း၏ အေၾကာင္းအေထာက္အပံ့တို႔ကား ဤရွစ္ပါးတို႔ေပတည္း။
------

                              တန္ခိုး 'ဣဒၶိ' ဆယ္ပါး အက်ယ္ျပျခင္း
၁ဝ။ အဘယ္သည္ အဓိ႒ာန္တန္ခိုးနည္း။ ဤသာသနာေတာ္၌ ရဟန္းသည္ မ်ားေသာအျပား ရွိေသာ တန္ခိုးအစုကို ျပီးေစ၏။ တစ္ဦးတည္းျဖစ္လ်က္လည္း အမ်ားအျပားျဖစ္၏။ အမ်ားအျပားျဖစ္ လ်က္လည္း တစ္ဦးတည္းျဖစ္၏။ ကိုယ္ထင္ရွားျဖစ္ေစ၏။ ကိုယ္ေပ်ာက္ေစ၏။ နံရံတစ္ဖက္၊ တံတိုင္း တစ္ဖက္၊ ေတာင္တစ္ဖက္သို႔ မထိမၿငိဘဲ ေကာင္းကင္၌ကဲ့သို႔ သြား၏။ ေျမ၌လည္း ငုပ္ျခင္း၊ ေပၚျခင္းကို ေရ၌ကဲ့သို႔ ျပဳ၏။ ေရ၌လည္း မကြဲေစဘဲ ေျမ၌ကဲ့သို႔ သြား၏။ ေကာင္းကင္၌လည္း ထက္ဝယ္ဖြဲ႕ေခြလ်က္ အေတာင္ရွိေသာ ငွက္ကဲ့သို႔ သြား၏။ ဤသို႔တန္ခိုးႀကီးကုန္ေသာ၊ ဤသို႔အာႏုေဘာ္ႀကီးကုန္ေသာ ဤ လေနတို႔ကို လက္ျဖင့္ သံုးသပ္၏။ ဆုပ္ကိုင္၏။ ျဗဟၼာ့ျပည္တိုင္ေအာင္လည္း ကိုယ္ျဖင့္ (မိမိ) အလို အတိုင္းျဖစ္ေစ၏။
ဤ၌ဟူသည္ ဤဒိ႒ိ၌၊ ဤႏွစ္သက္ျခင္း၌၊ ဤအလို၌၊ ဤယူစြဲျခင္း၌၊ ဤတရား၌၊ ဤဝိနည္း၌။ ဤတရားဝိနည္း၌၊ ဤစကားေတာ္၌၊ ဤျမတ္ေသာ အက်င့္၌၊ ဤျမတ္စြာဘုရားသာသနာ၌။ ထို႔ေၾကာင့္ ''ဤ၌''ဟု ဆိုအပ္၏။ ရဟန္းဟူသည္ ကလ်ာဏပုထုဇဥ္ ရဟန္းသည္လည္းေကာင္း၊ ေသကၡရဟန္းသည္ လည္းေကာင္း၊ မပ်က္ေသာသေဘာရွိေသာ ရဟႏၲာသည္လည္းေကာင္း ျဖစ္၏။ မ်ားေသာ အျပားရွိ ေသာ တန္ခိုးအစုကို ျပီးေစ၏ဟူသည္ အထူးထူးအျပားျပားရွိေသာ တန္ခိုးအစုကို ၿပီးေစ၏။ တစ္ဦးတည္း ျဖစ္လ်က္လည္း အမ်ားအျပား ျဖစ္၏ဟူသည္ ျပကေတ့အားျဖင့္ တစ္ဦးတည္းသည္ အမ်ားကို ဆင္ျခင္၏။ အရာကိုလည္းေကာင္း၊ အေထာင္ကိုလည္းေကာင္း၊ အသိန္းကိုလည္းေကာင္း ဆင္ျခင္၏။ ဆင္ျခင္ၿပီး ဉာဏ္ျဖင့္ ''အမ်ားျဖစ္ေစ''ဟု အဓိ႒ာန္၏။ အမ်ားျဖစ္၏။ အသွ်င္စူဠပႏၴကသည္ တစ္ဦးတည္း ျဖစ္ လ်က္လည္း အမ်ားအျပားျဖစ္သကဲ့သို႔ ဤအတူပင္ စိတ္အစိုးရျခင္းသို႔ ေရာက္ေသာ ထိုတန္ခိုးရွင္သည္ တစ္ဦးတည္း ျဖစ္လ်က္လည္း အမ်ားအျပား ျဖစ္၏။ အမ်ားအျပား ျဖစ္လ်က္ လည္း တစ္ဦးတည္း ျဖစ္၏ဟူသည္ ျပကေတ့အားျဖင့္ အမ်ားသည္ တစ္ဦးတည္းကို ဆင္ျခင္၏။ ဆင္ျခင္ၿပီး၍ ဉာဏ္ျဖင့္ ''တစ္ဦးတည္းျဖစ္ေစ''ဟု အဓိ႒ာန္၏။ တစ္ဦးတည္းျဖစ္၏။ အသွ်င္စူဠပႏၴက သည္ အမ်ားအျပား ျဖစ္လ်က္လည္း တစ္ဦးတည္းျဖစ္သကဲ့သို႔ ဤအတူပင္ စိတ္အစိုးရျခင္းသို႔ ေရာက္ ေသာ ထိုတန္ခိုးရွင္ သည္ အမ်ားအျပားျဖစ္လ်က္လည္း တစ္ဦးတည္း ျဖစ္၏။
၁၁။ ကိုယ္ထင္ရွား ျဖစ္ေစ၏ဟူသည္ တစ္စုံတစ္ခုျဖင့္ မပိတ္ဆီးမဖုံးလႊမ္းဘဲ ဖြင့္လွစ္ထင္ရွားျခင္း ျဖစ္၏။ ကိုယ္ေပ်ာက္ေစ၏ဟူသည္ တစ္စုံတစ္ခုျဖင့္ ပိတ္ဆီးဖုံးလႊမ္းလ်က္ ပိတ္ဆို႔ေမွာက္ထားျခင္း ျဖစ္၏။ နံရံတစ္ဖက္၊ တံတိုင္းတစ္ဖက္၊ ေတာင္တစ္ဖက္သို႔ မထိမၿငိဘဲ ေကာင္းကင္၌ ကဲ့သို႔ သြား၏့ဟူသည္ ျပကေတ့အားျဖင့္ အာကာသကသိုဏ္း၌ သမာပတ္ကို ရရွိသူ ျဖစ္၏။ နံရံတစ္ဖက္၊ တံတိုင္း တစ္ဖက္၊ ေတာင္တစ္ဖက္ကို ဆင္ျခင္၏။ ဆင္ျခင္ၿပီး ဉာဏ္ျဖင့္ ''ေကာင္းကင္ ျဖစ္ေစ''ဟု အဓိ႒ာန္၏။ ေကာင္းကင္ျဖစ္၏။ နံရံတစ္ဖက္၊ တံတိုင္းတစ္ဖက္၊ ေတာင္တစ္ဖက္သို႔ မထိမၿငိဘဲ သြား၏။ ဥပမာအားျဖင့္, ျပကေတ့အားျဖင့္ တန္ခိုးမရွိကုန္ေသာ လူတို႔သည္ တစ္စုံတစ္ခုျဖင့္ မပိတ္ဆီး မကာရံရာ၌ မထိမၿငိဘဲ သြားကုန္သကဲ့သို႔ ဤအတူပင္ စိတ္အစိုးရျခင္းသို႔ ေရာက္ေသာ ထိုတန္ခိုးရွင္သည္ နံရံ တစ္ဖက္၊ တံတိုင္းတစ္ဖက္၊ ေတာင္တစ္ဖက္သို႔ မထိမၿငိဘဲ ေကာင္းကင္၌ကဲ့သို႔ သြား၏။
ေျမ၌လည္း ငုပ္ျခင္း၊ ေပၚျခင္းကို ေရ၌ကဲ့သို႔ျပဳ ၍ဟူသည္ ျပကေတ့အားျဖင့္ (ေရ) အာေပါ ကသိုဏ္း၌ သမာပတ္ကို ရရွိသူျဖစ္၏။ ေျမကိုဆင္ျခင္၏။ ဆင္ျခင္ၿပီး၍ ဉာဏ္ျဖင့္ ''ေရျဖစ္ေစ''ဟု အဓိ႒ာန္၏၊ ေရျဖစ္၏။ ထိုသူသည္ ေျမ၌ ငုပ္ျခင္း၊ ေပၚျခင္းကို ျပဳ၏။ ဥပမာအားျဖင့္, ျပကေတ့အာ၊ ျဖင့္ တန္ခိုးမရွိကုန္ေသာ လူတို႔သည္ ေရ၌ ငုပ္ျခင္း၊ ေပၚျခင္းကို ျပဳကုန္သကဲ့သို႔ ဤအတူပင္ စိတ္အစိုးရျခင္းသို႔ ေရာက္ေသာ ထိုတန္ခိုးရွင္သည္ ေျမ၌ ငုပ္ျခင္း ေပၚျခင္းကို ေရ၌ကဲ့သို႔ ျပဳ၏။
ေရ၌လည္း မကဲြေစဘဲ ေျမ၌ကဲ့သို႔သြား၏ဟူသည္ ျပကေတ့အားျဖင့္ (ေျမ) ပထဝီကသိုဏ္း၌ သမာပတ္ကို ရရွိသူျဖစ္၏။ ေရကို ဆင္ျခင္၏၊ ဆင္ျခင္ၿပီး ဉာဏ္ျဖင့္ ''ေျမျဖစ္ေစ''ဟု အဓိ႒ာန္၏။ ေျမ ျဖစ္၏။ ထိုသူသည္ မကဲြေစဘဲ ေရ၌သြား၏။ ဥပမာအားျဖင့္, ျပကေတ့အားျဖင့္ တန္ခိုးမရွိကုန္ေသာ လူ တို႔သည္ မကြဲေစဘဲ ေျမ၌ သြားကုန္သကဲ့သို႔ ဤအတူပင္ စိတ္အစိုးရျခင္းသို႔ ေရာက္ေသာ ထိုတန္ခိုးရွင္ သည္ ေရ၌ မကဲြေစဘဲ ေျမ၌ ကဲ့သို႔သြား၏။
ေကာင္းကင္၌လည္းထက္ဝယ္ဖဲြ႕ေခြလ်က္ အေတာင္ရွိေသာငွက္ကဲ့သို႔ စႀကႍသြား၏ဟူသည္ ျပကေတ့အားျဖင့္ (ေျမ) ပထဝီကသိုဏ္း၌ သမာပတ္ကို ရရွိသူျဖစ္၏။ ေကာင္းကင္ကို ဆင္ျခင္၏။ ဆင္ျခင္ၿပီး ဉာဏ္ျဖင့္ ''ေျမျဖစ္ေစ''ဟု အဓိ႒ာန္၏။ ေျမျဖစ္၏။ ထိုသူသည္ ေရးျခစ္မထင္ေသာ (အာကာသ) ေကာင္းကင္၌ စႀကႍလည္း သြား၏။ ရပ္လည္း ရပ္၏။ ထိုင္လည္း ထိုင္၏။ အိပ္ျခင္းကို လည္း ျပဳ၏။ ဥပမာအားျဖင့္, ျပကေတ့အားျဖင့္ တန္ခိုးမရွိကုန္ေသာ လူတို႔သည္ ေျမ၌ စႀကႍလည္း သြားကုန္သကဲ့သို႔၊ ရပ္လည္း ရပ္ကုန္သကဲ့သို႔၊ ထိုင္လည္း ထိုင္ကုန္သကဲ့သို႔၊ အိပ္ျခင္းကိုလည္း ျပဳကုန္သကဲ့သို႔ ဤအတူပင္ စိတ္အစိုးရျခင္းသို႔ ေရာက္ေသာ ထိုတန္ခိုးရွင္သည္ ေရးျခစ္မထင္ေသာ (အာကာသ) ေကာင္းကင္၌ အေတာင္ရွိေသာ ငွက္ကဲ့သို႔ စႀကႍလည္း သြား၏၊ ရပ္လည္း ရပ္၏။ ထိုင္ လည္း ထိုင္၏။ အိပ္ျခင္းကိုလည္း ျပဳ၏။
၁၂။ ဤသို႔ တန္ခိုးႀကီးကုန္ေသာ၊ ဤသို႔ အာႏုေဘာ္ႀကီးကုန္ေသာ ဤလေန တို႔ကို လည္း လက္ျဖင့္ သုံးသပ္၏။ ဆုပ္ကိုင္၏ဟူသည္ ဤသာသနာေတာ္၌ စိတ္ အစိုးရျခင္း သို႔ ေရာက္ေသာ ထိုတန္ခိုးရွင္သည္ ထိုင္လ်က္လည္းေကာင္း၊ အိပ္လ်က္လည္းေကာင္း လေနတို႔ကို ဆင္ျခင္၏။ ဆင္ျခင္၍ ဉာဏ္ျဖင့္ (လက္လွမ္းမီ) ''ဟတၳပါသ္၌ ျဖစ္ေစ''ဟု အဓိ႒ာန္၏။ ဟတၳပါသ္၌ ျဖစ္၏။ ထိုသူသည္ ထိုင္လ်က္လည္းေကာင္း၊ အိပ္လ်က္ လည္းေကာင္း လေနတို႔ကို လက္ျဖင့္ သုံးသပ္၏။ ဆုပ္ကိုင္၏။ ထက္ဝန္းက်င္ ပြတ္သပ္၏။ ဥပမာအားျဖင့္ ျပကေတ့အားျဖင့္ တန္ခိုးမရွိကုန္ေသာ လူတို႔သည္ ဟတၳပါသ္ ၌ တစ္စုံတစ္ခုေသာ႐ုပ္ကိုပင္ သုံးသပ္ကုန္သကဲ့သို႔၊ ဆုပ္ကိုင္ကုန္သကဲ့သို႔၊ ထက္ဝန္းက်င္ ပြတ္သပ္ ကုန္သကဲ့သို႔ ဤအတူပင္ စိတ္အစိုးရျခင္းသို႔ ေရာက္ေသာ ထိုတန္ခိုးရွင္သည္ ထိုင္လ်က္လည္းေကာင္း၊ အိပ္လ်က္လည္းေကာင္း လေနတို႔ကို လက္ျဖင့္ သုံးသပ္၏။ ဆုပ္ကိုင္၏။ ထက္ဝန္းက်င္ ပြတ္သပ္၏။
ျဗဟၼျပည္တိုင္ေအာင္လည္း ကိုယ္ျဖင့္ (မိမိ) အလိုအတိုင္းျဖစ္ေစ၏ဟူသည္ အကယ္၍ စိတ္အစိုးရျခင္းသို႔ ေရာက္ေသာ ထိုတန္ခိုးရွင္သည္ ျဗဟၼေလာကသို႔ သြားရန္ အလိုရွိသည္ ျဖစ္အံ့။ အေဝးသည္လည္း ''အနီးျဖစ္ေစ''ဟု အနီး၌ အဓိ႒ာန္၏။ အနီးျဖစ္၏။ အနီးသည္လည္း့''အေဝးျဖစ္ေစ''ဟု အေဝး ၌ အဓိ႒ာန္၏။ အေဝးျဖစ္၏။ အမ်ားသည္လည္း ''အနည္းျဖစ္ေစ''ဟု အနည္းကို အဓိ႒ာန္၏။ အနည္း ျဖစ္၏။ အနည္းသည္လည္း ''အမ်ားျဖစ္ေစ''ဟု အမ်ားကို အဓိ႒ာန္၏။ အမ်ားျဖစ္၏။ ဒိဗၺစကၡဳျဖင့္ ထိုျဗဟၼာ၏ ႐ုပ္အဆင္းကို ျမင္၏။ ဒိဗၺေသာတဓာတ္ျဖင့္ ထိုျဗဟၼာ၏ အသံကို ၾကား၏။ ေစေတာပရိယ ဉာဏ္ျဖင့္ ထိုျဗဟၼာ၏ စိတ္ကို ခဲြျခား၍ သိ၏။ အကယ္၍ စိတ္အစိုးရျခင္းသို႔ ေရာက္ေသာ ထိုတန္ခိုးရွင္ သည္ ထင္ျမင္ေသာကိုယ္ျဖင့္ ျဗဟၼေလာကသို႔သြားရန္ အလိုရွိသည္ျဖစ္အံ့။ ကိုယ္အစြမ္းျဖင့္ စိတ္ကို ၫြတ္ေစ၏။ ကိုယ္အစြမ္းျဖင့္ စိတ္ကို အဓိ႒ာန္၏။ ကိုယ္အစြမ္းျဖင့္ စိတ္ကို ၫြတ္ေစ၍ ကိုယ္အစြမ္းျဖင့္ စိတ္ကို အဓိ႒ာန္ၿပီး၍ သုခသညာသို႔လည္းေကာင္း၊ လဟုကသညာ သို႔လည္းေကာင္း သက္ကာ ကိုယ္ ထင္ရွားရွိသည္ျဖစ္၍ ျဗဟၼျပည္သို႔ သြား၏။ အကယ္၍ စိတ္အစိုးရျခင္းသို႔ေရာက္ေသာ ထိုတန္ခိုးရွင္ သည္ ကိုယ္မထင္ရွားဘဲ ျဗဟၼျပည္သို႔ သြားရန္ အလိုရွိသည္ျဖစ္အံ့။ စိတ္အစြမ္းအားျဖင့္ ကိုယ္ကို ၫြတ္ ေစ၏။ စိတ္အစြမ္းအားျဖင့္ ကိုယ္ကို အဓိ႒ာန္၏။ စိတ္အစြမ္းအားျဖင့္ ကိုယ္ကို ၫြတ္ေစ၍ စိတ္အစြမ္း အားျဖင့္ ကိုယ္ကို အဓိ႒ာန္ၿပီး၍ သုခသညာသို႔လည္းေကာင္း၊ လဟုကသညာသို႔လည္းေကာင္း သက္ကာ ကိုယ္မထင္ရွားဘဲ ျဗဟၼာ့ျပည္သို႔ သြား၏။ ထိုသူသည္ ထိုျဗဟၼာ့၏ ေရွ႕၌ စိတ္ျဖင့္ၿပီးေသာ အလုံးစုံေသာ အဂၤါႀကီးငယ္ရွိေသာ ဣေႁႏၵမယုတ္ေလ်ာ့ေသာ ႐ုပ္ကို ဖန္ဆင္း၏။ အကယ္၍ ထိုတန္ခိုးရွင္သည္ စႀကႍသြား အံ့၊ နိမၼိတ႐ုပ္သည္လည္း ထို၌ စႀကႍသြား၏။ အကယ္၍ ထိုတန္ခိုးရွင္သည္ ရပ္အံ့။ နိမၼိတသည္လည္း ထို၌ ရပ္၏။ အကယ္၍ ထိုတန္ခိုးရွင္သည္ ထိုင္အံ့။ နိမၼိတသည္လည္း ထို၌ ထိုင္၏။ အကယ္၍ ထို တန္ခိုးရွင္သည္ အိပ္ျခင္းကို ျပဳအံ့။ နိမၼိတသည္လည္း ထို၌ အိပ္ျခင္းကို ျပဳ၏။ အကယ္၍ ထိုတန္ခိုးရွင္ သည္ အခိုးလႊတ္အံ့။ နိမၼိတသည္လည္း ထို၌ အခိုးလႊတ္၏။ အကယ္၍ ထိုတန္ခိုးရွင္သည္ အလွ်ံ လႊတ္အံ့။ နိမၼိတသည္လည္း ထို၌ အလွ်ံလႊတ္၏။ အကယ္၍ ထိုတန္ခိုးရွင္သည္ တရားကို ေျပာေဟာအံ့။ နိမၼိတသည္လည္း ထို၌ တရားကို ေျပာေဟာ၏။ အကယ္၍ ထိုတန္ခိုးရွင္သည္ ျပႆနာကို ေမးအံ့။ နိမၼိတသည္လည္း ထို၌ ျပႆနာကို ေမး၏။ အကယ္၍ ထိုတန္ခိုးရွင္သည္ ျပႆနာကိုေမးေသာ္ ေျဖအံ့။ နိမၼိတသည္လည္း ထို၌ ျပႆနာကို ေမးေသာ္ ေျဖ၏။ အကယ္၍ ထိုတန္ခိုးရွင္သည္ ထိုျဗဟၼာႏွင့္ အတူ ရပ္အံ့။ ေျပာအံ့။ ေဆြးေႏြးျခင္းသို႔ ေရာက္အံ့။ နိမၼိတသည္လည္း ထို၌ ထိုျဗဟၼာႏွင့္အတူ ရပ္၏။ ေျပာ၏။ ေဆြးေႏြးျခင္းသို႔ ေရာက္၏။ အၾကင္အၾကင္ အမႈကိုလွ်င္ ထိုတန္ခိုးရွင္သည္ ျပဳ၏။ ထိုထိုအမႈ ကိုပင္ ထိုနိမၼိတသည္ ျပဳ၏။ ဤကား အဓိ႒ာန္တန္ခိုးတည္း။ (၁)
၁၃။ အဘယ္သည္ ဖန္ဆင္းျခင္း တန္ခိုးနည္း။ (ကိေလသာ) ရန္သူကို သတ္တတ္ေသာ မေဖာက္ မျပန္ (တရားအားလုံးကို) အလိုလို ကိုယ္တိုင္ သိေတာ္မူေသာ သိခီျမတ္စြာဘုရား၏ အဘိဘူမည္ေသာ တပည့္ သာဝကသည္ ျဗဟၼေလာက၌ တည္လ်က္ ေလာကဓာတ္တစ္ေသာင္းကို အသံျဖင့္ သိေစ၏။ ထို သာဝကသည္ ကိုယ္ထင္ရွားရွိလ်က္ တရားေဟာ၏။ ကိုယ္မထင္ရွားဘဲလည္း တရားေဟာ၏။ ေအာက္ ထက္ဝက္ ကိုယ္ထင္ရွားလ်က္ အထက္ထက္ဝက္ ကိုယ္မထင္ရွားဘဲ တရားေဟာ၏။ အထက္ထက္ဝက္ ကိုယ္ထင္ရွားလ်က္ ေအာက္ထက္ဝက္ ကိုယ္မထင္ရွားဘဲ တရားေဟာ၏။ ထိုသာဝကသည္ ျပကေတ့ အသြင္ကို ပယ္စြန္႔၍ လုလင္ငယ္ အသြင္ကိုလည္း ျပ၏။ နဂါးအသြင္ကိုလည္း ျပ၏။ ဂဠဳန္အသြင္ကို လည္း ျပ၏။ ဘီလူးအသြင္ကိုလည္း ျပ၏။ သိၾကားအသြင္ကိုလည္း ျပ၏။ နတ္အသြင္ကိုလည္း ျပ၏။ ျဗဟၼာအသြင္ကိုလည္း ျပ၏။ သမုဒၵရာအသြင္ကိုလည္း ျပ၏။ ေတာင္အသြင္ကိုလည္း ျပ၏။ ေတာအသြင္ ကိုလည္း ျပ၏။ ျခေသၤ့အသြင္ကိုလည္း ျပ၏။ က်ားအသြင္ကိုလည္း ျပ၏။ သစ္အသြင္ကိုလည္း ျပ၏။ ဆင္ကိုလည္း ျပ၏။ ျမင္းကိုလည္း ျပ၏။ ရထားကိုလည္း ျပ၏။ ေျခသည္ကိုလည္း ျပ၏။ အမ်ိဳးမ်ဳိး ေသာ စစ္သည္အေပါင္းကိုလည္း ျပ၏။ ဤကား ဖန္ဆင္းျခင္းတန္ခိုးတည္း။ (၂)
၁၄။ အဘယ္သည္ စိတ္ျဖင့္ၿပီးေသာ တန္ခိုးနည္း။ ဤသာသနာေတာ္၌ ရဟန္းသည္ ဤကိုယ္မွ့တစ္ပါးေသာ စိတ္ျဖင့္ၿပီးေသာ အလုံးစုံအဂၤါႀကီးငယ္ရွိေသာ ဣေႁႏၵမယုတ္ေလ်ာ့ေသာ ႐ုပ္ကို ဖန္ဆင္း၏။ ဥပမာအားျဖင့္ ေယာက္်ားသည္ ျဖဴဆံျမက္မွ ျဖဴဆံေညႇာက္ကိုႏုတ္ရာ၏။ ထိုသူအား ''ဤကား ျဖဴဆံ ျမက္တည္း။ ဤကား ျဖဴဆံေညႇာက္တည္း။ ျဖဴဆံျမက္သည္ တစ္ပါးတျခားတည္း။ ျဖဴဆံေညႇာက္သည္ တစ္ပါးတျခားတည္း။ ျဖဴဆံျမက္မွသာလွ်င္ ျဖဴဆံေညႇာက္ကိုႏုတ္၏''ဟု ဤသို႔ အၾကံျဖစ္ရာ၏။ ဥပမာ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေယာက္်ားသည္ သန္လ်က္ကို အအိမ္မွႏုတ္ရာ၏။ ထိုသူအား ''ဤကား သန္လ်က္တည္း။ ဤကား အအိမ္တည္း။ သန္လ်က္သည္ တစ္ပါးတျခားတည္း။ အအိမ္သည္ တစ္ပါးတျခားတည္း။ အအိမ္မွသာလွ်င္ သန္လ်က္ကိုႏုတ္၏''ဟု ဤသို႔ အၾကံျဖစ္ရာ၏။ ဥပမာ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေယာက္်ားသည္ ေႁမြကို အေရေဟာင္းအိမ္မွ ထုတ္ရာ၏။ ထိုသူအား ''ဤကား ေႁမြတည္း။ ဤကား အေရေဟာင္းတည္း။ ေႁမြသည္ တစ္ပါးတျခားတည္း။ အေရေဟာင္းသည္ တစ္ပါးတျခားတည္း။ အေရ ေဟာင္းမွသာလွ်င္ ေႁမြကို ထုတ္၏''ဟု ဤသို႔ အၾကံျဖစ္ရာ၏။ ဤအတူပင္ ရဟန္းသည္ ဤကိုယ္မွ တစ္ပါးေသာ စိတ္ျဖင့္ ၿပီးေသာ အလုံးစုံအဂၤါႀကီးငယ္ရွိေသာ ဣေႁႏၵမယုတ္ေလ်ာ့ေသာ ႐ုပ္ကို ဖန္ဆင္း၏။ ဤကား စိတ္ျဖင့္ၿပီးေသာ တန္ခိုးတည္း။ (၃)
၁၅။ အဘယ္သည္ ဉာဏ္ပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ တန္ခိုးနည္း။ အနိစၥာႏုပႆနာျဖင့္ နိစၥသညာကို ပယ္ျခင္း သေဘာသည္ ျပည့္စုံေသာေၾကာင့္ ဉာဏ္ပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ တန္ခိုးတည္း။ ဒုကၡာႏုပႆနာျဖင့္ သုခသညာကို။ အနတၱာႏုပႆနာျဖင့္ အတၱသညာကို။ နိဗၺိဒါႏုပႆနာျဖင့္ႏွစ္သက္ျခင္းကို။ ဝိရာဂါႏုပႆနာျဖင့္ ရာဂ ကို။ နိေရာဓာႏုပႆနာျဖင့္ ျဖစ္ပြါးေၾကာင္း 'သမုဒယ'ကို။ ပဋိနိႆဂၢါႏုပႆနာျဖင့္ စြဲယူျခင္းကို ပယ္ျခင္း သေဘာသည္ ျပည့္စုံေသာေၾကာင့္ ဉာဏ္ပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ တန္ခိုးတည္း။ အသွ်င္ဗာကုလအား ဉာဏ္ပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ တန္ခိုးရွိ၏။ အသွ်င္သံကိစၥအား ဉာဏ္ပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ တန္ခိုးရွိ၏။ အသွ်င္ဘူတပါလအား ဉာဏ္ပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ တန္ခိုးရွိ၏။ ဤကား ဉာဏ္ပ်ံ႕ႏွံေသာ တန္ခိုးတည္း။ (၄)
၁၆။ အဘယ္သည္ သမာဓိပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ တန္ခိုးနည္း။ ပဌမစ်ာန္ျဖင့္ နီဝရဏတို႔ကို ပယ္ျခင္း သေဘာသည္ ျပည့္စုံေသာေၾကာင့္ သမာဓိပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ တန္ခိုးတည္း။ ဒုတိယစ်ာန္ျဖင့္ ဝိတက္ဝိစာရတို႔ကို ပယ္ျခင္းသေဘာသည္ ျပည့္စုံေသာေၾကာင့္ သမာဓိပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ တန္ခိုးတည္း။ တတိယစ်ာန္ျဖင့္ ပီတိကို ပယ္ျခင္းသေဘာသည္ ျပည့္စုံေသာေၾကာင့္။ပ။ စတုတၳစ်ာန္ျဖင့္ သုခ၊ ဒုကၡတို႔ကို ပယ္ျခင္းသေဘာသည္ ျပည့္စုံေသာေၾကာင့္။ပ။ အာကာသာနၪၥာယတနသမာပတ္ျဖင့္ ႐ူပသညာ၊ ပဋိဃသညာ၊ နာနတၱသညာကို ပယ္ျခင္းသေဘာသည္ ျပည့္စုံေသာေၾကာင့္။ပ။ ဝိညာဏၪၥာယတနသမာပတ္ျဖင့္ အာကာသာနၪၥာယတန သညာကို ပယ္ျခင္းသေဘာသည္ ျပည့္စုံေသာေၾကာင့္။ပ။ အာကိၪၥညာယတနသမာပတ္ျဖင့္ ဝိညာဏၪၥာ ယတနသညာကို ပယ္ျခင္းသေဘာသည္ ျပည့္စုံေသာေၾကာင့္။ပ။ ေနဝသညာနာသညာယတနသမာပတ္ျဖင့္ အာကိၪၥညာယတနသညာကို ပယ္ျခင္းသေဘာသည္ ျပည့္စုံေသာေၾကာင့္ သမာဓိပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ တန္ခိုးတည္း။ အသွ်င္သာရိပုၾတာအား သမာဓိပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ တန္ခိုးရွိ၏။ အသွ်င္သၪၨီဝအား သမာဓိပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ တန္ခိုးရွိ၏။ အသွ်င္ခါဏုေကာ႑ညအား သမာဓိပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ တန္ခိုးရွိ၏။ ဥတၱရာဥပါသိကာမအား သမာဓိပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ တန္ခိုးရွိ၏။ သာမာဝတီဥပါသိကာမအား သမာဓိပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ တန္ခိုးရွိ၏။ ဤကား သမာဓိပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာ တန္ခိုးတည္း။ (၅)
၁၇။ အဘယ္သည္ အရိယာတို႔ တန္ခိုးနည္း။ ဤသာသနာေတာ္၌ ရဟန္းသည္ အကယ္၍ ''စက္ဆုပ္ဖြယ္၌ စက္ဆုပ္ဖြယ္ မဟုတ္ဟု အမွတ္ရွိလ်က္ ေနလိုျငားအံ့''။ ထို၌ စက္ဆုပ္ဖြယ္ မဟုတ္ဟု အမွတ္ရွိလ်က္ ေန၏။ အကယ္၍ ''စက္ဆုပ္ဖြယ္မဟုတ္ရာ၌ စက္ဆုပ္ဖြယ္ဟု အမွတ္ ရွိလ်က္ ေနလိုျငား အံ့''။ ထို၌ စက္ဆုပ္ဖြယ္ဟု အမွတ္ရွိလ်က္ ေန၏။ အကယ္၍ ''စက္ဆုပ္ ဖြယ္၌လည္းေကာင္း၊ စက္ဆုပ္ ဖြယ္ မဟုတ္ရာ၌လည္းေကာင္း စက္ဆုပ္ဖြယ္ မဟုတ္ဟု အမွတ္ရွိလ်က္ ေနလိုျငားအံ့''။ ထို၌ စက္ဆုပ္ ဖြယ္ မဟုတ္ဟု အမွတ္ရွိလ်က္ ေန၏။ အကယ္၍ ''စက္ဆုပ္ဖြယ္ မဟုတ္ရာ၌ လည္းေကာင္း၊ စက္ဆုပ့္ဖြယ္၌လည္းေကာင္း စက္ဆုပ္ဖြယ္ဟု အမွတ္ရွိလ်က္ ေနလိုျငားအံ့''။ ထို၌ စက္ဆုပ္ဖြယ္ဟု အမွတ္ရွိလ်က္ ေန၏။ အကယ္၍ ''စက္ဆုပ္ဖြယ္၌လည္းေကာင္း၊ စက္ဆုပ္ဖြယ္မဟုတ္ရာ၌လည္းေကာင္း ထိုႏွစ္မ်ဳိးလုံး ကို ၾကဥ္ေရွာင္၍ သတိရွိလ်က္ ေကာင္းစြာ ခဲြျခားသိကာ လ်စ္လ်ဴ႐ႈလ်က္ ေနလိုျငားအံ့''။ ထို၌ သတိရွိ လ်က္ ေကာင္းစြာ ခြဲျခားသိကာ လ်စ္လ်ဴ႐ႈ၍ ေန၏။
အဘယ္သို႔ စက္ဆုပ္ဖြယ္၌ စက္ဆုပ္ဖြယ္ မဟုတ္ဟု အမွတ္ရွိလ်က္ ေနသနည္း။ အလိုမရွိအပ္ ေသာ ဝတၳဳ၌ ေမတၱာျဖင့္လည္း ျဖန္႔၏။ ဓာတ္အားျဖင့္လည္း ေဆာင္၏။ ဤသို႔စက္ဆုပ္ဖြယ္၌ စက္ဆုပ္ ဖြယ္မဟုတ္ဟု အမွတ္ရွိလ်က္ ေန၏။ အဘယ္သို႔ စက္ဆုပ္ဖြယ္ မဟုတ္ရာ၌ စက္ဆုပ္ဖြယ္ဟု အမွတ္ရွိ လ်က္ ေနသနည္း။ အလိုရွိအပ္ေသာ ဝတၳဳ၌ အသုဘျဖင့္လည္း ျဖန္႔၏။ အနိစၥအားျဖင့္လည္း ေဆာင္၏။ ဤသို႔ စက္ဆုပ္ဖြယ္ မဟုတ္ရာ၌ စက္ဆုပ္ဖြယ္ဟု အမွတ္ရွိလ်က္ ေန၏။
အဘယ္သို႔ စက္ဆုပ္ဖြယ္၌လည္းေကာင္း၊ စက္ဆုပ္ဖြယ္ မဟုတ္ရာ၌လည္းေကာင္း စက္ဆုပ္ဖြယ္ မဟုတ္ဟု အမွတ္ရွိလ်က္ ေနသနည္း။ အလိုမရွိအပ္သည္လည္း ျဖစ္ေသာ၊ အလိုရွိအပ္သည္လည္း ျဖစ္ ေသာ ဝတၳဳ၌ ေမတၱာျဖင့္လည္း ျဖန္႔၏။ ဓာတ္အားျဖင့္လည္း ေဆာင္၏။ ဤသို႔ စက္ဆုပ္ဖြယ္၌လည္း ေကာင္း၊ စက္ဆုပ္ဖြယ္ မဟုတ္ရာ၌လည္းေကာင္း စက္ဆုပ္ဖြယ္ မဟုတ္ဟု အမွတ္ရွိလ်က္ ေန၏။
အဘယ္သို႔ စက္ဆုပ္ဖြယ္ မဟုတ္ရာ၌လည္းေကာင္း၊ စက္ဆုပ္ဖြယ္၌လည္းေကာင္း စက္ဆုပ္ဖြယ္ဟု အမွတ္ရွိလ်က္ ေနသနည္း။ အလိုရွိအပ္သည္လည္း ျဖစ္ေသာ၊ အလိုမရွိအပ္သည္လည္း ျဖစ္ေသာ ဝတၳဳ၌ အသုဘျဖင့္လည္း ျဖန္႔၏။ အနိစၥအားျဖင့္လည္း ေဆာင္၏။ ဤသို႔ စက္ဆုပ္ဖြယ္ မဟုတ္ရာ၌လည္း ေကာင္း၊ စက္ဆုပ္ဖြယ္၌လည္းေကာင္း စက္ဆုပ္ဖြယ္ဟု အမွတ္ရွိလ်က္ ေန၏။
အဘယ္သို႔ စက္ဆုပ္ဖြယ္၌ လည္းေကာင္း၊ စက္ဆုပ္ဖြယ္မဟုတ္ရာ၌ လည္းေကာင္း ထိုႏွစ္မ်ဳိး လုံးကို ၾကဥ္ေရွာင္၍ သတိရွိလ်က္ ေကာင္းစြာ ခြဲဲျခားသိကာ လ်စ္လ်ဴ႐ႈလ်က္ ေနသနည္း။ ဤသာသနာ ေတာ္၌ ရဟန္းသည္ မ်က္စိျဖင့္ အဆင္းကိုျမင္၍ ဝမ္းေျမာက္ျခင္း မျဖစ္။ ဝမ္းနည္းျခင္း မျဖစ္။ သတိရွိလ်က္ ေကာင္းစြာ ခဲြျခားသိကာ လ်စ္လ်ဴ႐ႈလ်က္ ေန၏။ နားျဖင့္ အသံကို ၾကား၍။ပ။ ႏွာေခါင္းျဖင့္ အနံ႔ကို နံ၍။ လွ်ာျဖင့္ အရသာကို လ်က္၍။ ကိုယ္ျဖင့္ အေတြ႕အထိကို ေတြ႕ထိ၍။ စိတ္ျဖင့္ တရား အထူးကို သိ၍ ဝမ္းေျမာက္ျခင္းမျဖစ္။ ဝမ္းနည္းျခင္းမျဖစ္။ သတိရွိလ်က္ ေကာင္းစြာ ခဲြျခားသိကာ လ်စ္လ်ဴ႐ႈလ်က္ ေန၏။ ဤသို႔ စက္ဆုပ္ဖြယ္၌လည္းေကာင္း၊ စက္ဆုပ္ဖြယ္မဟုတ္ရာ၌လည္းေကာင္း ထိုႏွစ္မ်ဳိးလုံးကို ၾကဥ္ေရွာင္၍ သတိရွိလ်က္ ေကာင္းစြာ ခဲြဲျခားသိကာ လ်စ္လ်ဴ႐ႈလ်က္ ေန၏။ ဤကား အရိယာတို႔ တန္ခိုးတည္း။ (၆)
၁၈။ အဘယ္သည္ ကံအက်ဳိးေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ တန္ခိုးနည္း။ အလုံးစုံေသာငွက္၊ အလုံးစုံေသာ နတ္၊ အခ်ဳိ႕ေသာ လူ၊ အခ်ဳိ႕ေသာ ဝိနိပါတိကအသုရာတို႔၏ ေကာင္းကင္၌ သြားႏိုင္ျခင္းစသည္တည္း။ ဤကား ကံအက်ဳိးေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ တန္ခိုးတည္း။ (၇)
အဘယ္သည္ ဘုန္းရွိသူ၏ တန္ခိုးနည္း။ စၾကဝေတးမင္းသည္ အဂၤါေလးပါးရွိေသာ စစ္တပ္ႏွင့္ အတူတကြ ေအာက္ဆုံးအားျဖင့္ ျမင္းထိန္းႏြားထိန္းတို႔ကို အစျပဳ၍ ေကာင္းကင္ျဖင့္ (အရပ္တစ္ပါးသို႔) သြား၏။ ေဇာတိကသူႂကြယ္အား ဘုန္းရွိသူ၏ တန္ခိုးရွိ၏။ ဇဋိလသူႂကြယ္အား ဘုန္းရွိသူ၏ တန္ခိုးရွိ၏။ ေမ႑က သူႂကြယ္အား ဘုန္းရွိသူ၏ တန္ခိုးရွိ၏။ ေဃာသိတသူႂကြယ္အား ဘုန္းရွိသူ၏ တန္ခိုးရွိ၏။ ႀကီးေသာဘုန္းရွိသူ (ေမ႑ကသူေဌး, သူေဌ၊ ကေတာ္, သား, ေခြၽးမႏွင့္ ပုဏၰကြၽန္ဟူေသာ) ငါးဦးတို႔အား ဘုန္းရွိသူ၏ တန္ခိုးရွိ၏။ ဤကား ဘုန္းရွိသူ၏ တန္ခိုးတည္း။ (၈)
အဘယ္သည္ ဝိဇၨာအတတ္ျဖင့္ ၿပီးေသာ တန္ခိုးနည္း။ ဝိဇၨာဓိုရ္တို႔သည္ မႏၲန္ကိုစုတ္၍ ေကာင္း ကင္သို႔ သြားကုန္၏။ ေရးျခစ္မထင္ေသာ ေကာင္းကင္၌ ဆင္ကိုလည္း ျပကုန္၏။ ျမင္းကိုလည္း ျပကုန္၏။ ရထားကိုလည္း ျပကုန္၏။ ေျခသည္ကိုလည္း ျပကုန္၏။ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ စစ္သည္အေပါင္းကိုလည္း့ျပကုန္၏။ ဤကား ဝိဇၨာအတတ္ျဖင့္ၿပီးေသာ တန္ခိုးတည္း။ (၉)
အဘယ္သို႔ ထိုထိုအရာ၌ ေကာင္းစြာ အားထုတ္ျခင္း အေၾကာင္းေၾကာင့္ ျပည့္စုံ (ၿပီးစီး)ျခင္းသေဘာ အားျဖင့္ ျဖစ္ေသာ တန္ခိုးနည္း။ စ်ာန္ျဖင့္ ကာမစၧႏၵကို ပယ္ျခင္းသေဘာသည္ ျပည့္စုံေသာေၾကာင့္ ထိုထို အရာ၌ ေကာင္းစြာ အားထုတ္ျခင္း အေၾကာင္းေၾကာင့္ ျပည့္စုံ (ၿပီးစီး)ျခင္း သေဘာအားျဖင့္ ျဖစ္ေသာ တန္ခိုးတည္း။ ေမတၱာျဖင့္ ဗ်ာပါဒကို ပယ္ျခင္းသေဘာသည္ ျပည့္စုံေသာေၾကာင့္ ထိုထိုအရာ၌ ေကာင္းစြာ အားထုတ္ျခင္းအေၾကာင္းေၾကာင့္ ျပည့္စုံ (ၿပီးစီး)ျခင္းသေဘာအားျဖင့္ ျဖစ္ေသာ တန္ခိုးတည္း။ပ။ အရဟတၱမဂ္ျဖင့္ ကိေလသာအားလုံးတို႔ကို ပယ္ျခင္းသေဘာသည္ ျပည့္စုံေသာေၾကာင့္ ထိုထိုအရာ၌ ေကာင္းစြာ အားထုတ္ျခင္းအေၾကာင္းေၾကာင့္ ျပည့္စုံ (ၿပီးစီး)ျခင္းသေဘာအားျဖင့္ ျဖစ္ေသာ တန္ခိုးတည္း။ ဤသို႔ ထိုထိုအရာ၌ ေကာင္းစြာ အားထုတ္ျခင္းအေၾကာင္းေၾကာင့္ ျပည့္စုံ (ၿပီးစီး)ျခင္း သေဘာ အားျဖင့္ ျဖစ္ေသာ တန္ခိုးတည္း။ ဤသည္တို႔ကား တန္ခိုးဆယ္ပါးတို႔တည္း။ (၁ဝ)
                                           ဣဒၶိကထာ ၿပီး၏။

Monday, May 28, 2012

ရဟန္းတို႔၏ မဆုတ္ယုတ္ေၾကာင္းတရား ခုနစ္ပါး

၁၃၆။ ထိုအခါ ျမတ္စြာဘုရားသည္ မဂဓတိုင္း အမတ္ႀကီးျဖစ္ေသာ ဝႆကာရ ပုဏၰားျပန္သြား၍မၾကာျမင့္မီ အသွ်င္အာနႏၵာကို မိန္႔ေတာ္မူ၏။
''အာနႏၵာ သင္သြားေခ်၊ ရာဇၿဂဳိဟ္ျပည္ကို အမွီျပဳေနေသာ ရဟန္းအားလံုးတို႔ကို ဓမၼာ႐ံု၌စုေဝးေစေလာ့''ဟု (မိန္႔ေတာ္မူ၏)။
''အသွ်င္ဘုရား ေကာင္းပါၿပီ''ဟု အသွ်င္အာနႏၵာသည္ ျမတ္စြာဘုရားအား ဝန္ခံခဲ့၍ ရာဇၿဂဳိဟ္ ျပည္ကိုအမွီျပဳေနေသာ ရဟန္းအားလံုးတို႔ကို ဓမၼာ႐ံု၌ စုေဝးေစၿပီးလွ်င္ ျမတ္စြာဘုရားထံသို႔ ခ်ဥ္းကပ္၍ျမတ္စြာဘုရားကို ရွိခိုးလ်က္ တစ္ခုေသာ ေနရာ၌ ရပ္ေန၏၊ တစ္ခုေသာ ေနရာ၌ ရပ္ၿပီးေသာ္ အသွ်င္အာနႏၵာသည္ ျမတ္စြာဘုရားအား ဤစကားကို ေလွ်ာက္၏။ ''အသွ်င္ဘုရား ရဟန္းသံဃာသည္ စုေဝးလ်က္ ရွိေနပါၿပီ၊ အသွ်င္ဘုရား ယခုအခါ၌ ႂကြေတာ္ မူရန္အခ်ိန္ကို ျမတ္စြာဘုရား သိေတာ္မူပါသည္ (ႂကြရန္မွာ ျမတ္စြာဘုရား၏ အလိုအတိုင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္)''ဟု (ေလွ်ာက္၏)။
ထိုအခါ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ေနရာမွ ထေတာ္မူ၍ ဓမၼာ႐ံုသို႔ ခ်ဥ္းကပ္ၿပီးလွ်င္ ခင္းထားေသာ ေနရာ၌ထိုင္လ်က္ ရဟန္းတို႔ကို မိန္႔ေတာ္မူ၏။
''ရဟန္းတို႔ သင္တို႔အား ခုနစ္ပါးေသာ မဆုတ္ယုတ္ေၾကာင္း 'အပရိဟာနိယ' တရားတို႔ကို ငါေဟာအံ့၊ ထိုတရားကို နာၾကကုန္ေလာ့၊ ေကာင္းစြာ ႏွလံုးသြင္းၾကကုန္ေလာ့၊ ေဟာေပအံ့''ဟု (မိန္႔ေတာ္မူ၏)။
''အသွ်င္ဘုရား ေကာင္းပါၿပီ''ဟု ထိုရဟန္းတို႔သည္ ျမတ္စြာဘုရားအား ဝန္ခံကုန္၏၊ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ဤတရားကို ေဟာေတာ္မူ၏။
ရဟန္းတို႔ ရဟန္းတို႔သည္ မၾကာ မၾကာ စည္းေဝးလ်က္ အႀကိမ္မ်ားစြာ စည္းေဝးေနၾကသမွ်ကာလပတ္လံုး ရဟန္းတို႔အား ႀကီးပြါးရန္သာ ရွိေပ၏၊ ဆုတ္ယုတ္ရန္ကား မရွိေပ။ (၁)
ရဟန္းတို႔ ရဟန္းတို႔သည္ အညီအၫြတ္ စည္းေဝးလ်က္ အညီအၫြတ္ အစည္းအေဝးမွ ထလ်က္သံဃာ့ကိစၥတို႔ကို အညီအၫြတ္ ေဆာင္ရြက္ေနၾကသမွ် ကာလပတ္လံုး ရဟန္းတို႔အား ႀကီးပြါးရန္သာ ရွိေပ၏၊ ဆုတ္ယုတ္ရန္ကား မရွိေပ။ (၂) ့
ရဟန္းတို႔ ရဟန္းတို႔သည္ (ဘုရား) မပညတ္ခဲ့ေသာ အရာကို မပညတ္ဘဲ ပညတ္ၿပီးေသာ အရာကိုမပယ္ဖ်က္ဘဲ ပညတ္ထားသမွ်ေသာ သိကၡာပုဒ္တို႔ကို ေကာင္းစြာ ေဆာက္တည္၍ က်င့္ေနၾကသမွ်ကာလပတ္လံုး ရဟန္းတို႔အား ႀကီးပြါးရန္သာ ရွိေပ၏၊ ဆုတ္ယုတ္ရန္ကား မရွိေပ။ (၃)
ရဟန္းတို႔ ရဟန္းတို႔သည္ ရဟန္းဝါရင့္ကုန္ေသာ ရဟန္းသက္ရွည္ကုန္ေသာ သံဃာ့ဦးစီးျဖစ္ ကုန္ေသာ ေထရ္ႀကီးရဟန္းတို႔ကို အ႐ိုအေသျပဳလ်က္ အေလးျပဳလ်က္ ျမတ္ႏိုးလ်က္ ပူေဇာ္လ်က္ ထိုေထရ္ႀကီးတို႔၏ စကားကိုလည္း နာယူသင့္သည္ဟု ထင္မွတ္၍ ေနၾကသမွ်ကာလပတ္လံုး ရဟန္းတို႔အား ႀကီးပြါးရန္သာ ရွိေပ၏၊ ဆုတ္ယုတ္ရန္ကား မရွိေပ။ (၄)
ရဟန္းတို႔ ရဟန္းတို႔သည္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ တစ္ဖန္ ဘဝသစ္ကို ေပးတတ္ေသာ တဏွာ၏ အလိုသို႔မလိုက္ၾကသမွ် ကာလပတ္လံုး ရဟန္းတို႔အား ႀကီးပြါးရန္သာ ရွိေပ၏၊ ဆုတ္ယုတ္ရန္ကား မရွိေပ။ (၅)
ရဟန္းတို႔ ရဟန္းတို႔သည္ ေတာေက်ာင္းတို႔၌ လိုလားေသာစိတ္ ရွိေနၾကသမွ် ကာလပတ္လံုးရဟန္းတို႔အား ႀကီးပြါးရန္သာ ရွိေပ၏၊ ဆုတ္ယုတ္ရန္ကား မရွိေပ။ (၆)
ရဟန္းတို႔ ရဟန္းတို႔သည္ မလာေရာက္ကုန္ေသးေသာ သီလကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးသည့္ သီတင္းသံုး ေဖာ္တို႔လာေရာက္ျခင္းငွါ၊ လာေရာက္ကုန္ၿပီးေသာ သီလကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးသည့္ သီတင္းသံုးေဖာ္တို႔သည္ခ်မ္းသာစြာ ေနရျခင္းငွါ ကိုယ္စီကိုယ္င သတိျပဳေနသမွ် ကာလပတ္လံုး ရဟန္းတို႔အား ႀကီးပြါးရန္သာရွိေပ၏၊ ဆုတ္ယုတ္ရန္ကား မရွိေပ။ (၇)
ရဟန္းတို႔ ဤမဆုတ္ယုတ္ေၾကာင္း 'အပရိဟာနိယ' တရား ခုနစ္ပါးတို႔သည္ ရဟန္းတို႔၌တည္၍ရဟန္းတို႔သည္လည္း ဤမဆုတ္ယုတ္ေၾကာင္း 'အပရိဟာနိယ' တရား ခုနစ္ပါးတို႔ကို က်င့္သံုးေနသမွ်ကာလပတ္လံုး ရဟန္းတို႔အား ႀကီးပြါးရန္သာ ရွိေပ၏၊ ဆုတ္ယုတ္ရန္ကား မရွိေပ။

                         ျပာဋိဟာသံုးပါး

၄၈၃။ ေကဝ႗ ထူးေသာဉာဏ္ျဖင့္ ကိုယ္တိုင္ မ်က္ေမွာက္ျပဳလ်က္ ငါေဟာၾကားထားေသာ ဤျပာဋိဟာတို႔သည္ သုံးပါးရွိကုန္၏၊ သံုးပါးတို႔ဟူသည္ အဘယ္နည္း။

တန္ခိုး ျပာဋိဟာ 'ဣဒၶိပါဋိဟာရိယ'၊

အတပ္ေဟာျခင္း ျပာဋိဟာ 'အာေဒသနာပါဋိဟာရိယ' ႏွင့္

ဆံုးမျခင္း ျပာဋိဟာ ' အႏုသာသနီပါဋိဟာရိယ' တို႔ေပတည္း။

------

တန္ခိုးျပာဋိဟာ

၄၈၄။ ေကဝ႗ တန္ခိုး ျပာဋိဟာ ဟူသည္ကား အဘယ္နည္း၊ ေကဝ႗ ဤ (သာသနာေတာ္) ၌ ရဟန္းသည္ မ်ားျပားေသာ တန္ခိုးဖန္ဆင္းျခင္းကို ၿပီးေစ၏၊ တစ္ေယာက္တည္း ျဖစ္လ်က္လည္း အမ်ားျဖစ္သြား၏၊ အမ်ားျဖစ္လ်က္လည္း တစ္ေယာက္တည္း ျဖစ္လာ၏၊ (ကိုယ္) ထင္ရွားျဖစ္ေစ၏၊ (ကိုယ္) ေပ်ာက္ေစ၏၊ နံရံတစ္ဖက္ တံတိုင္းတစ္ဖက္ ေတာင္တစ္ဖက္သို႔ မထိမၿငိဘဲ ေကာင္းကင္၌ကဲ့သို႔သြား၏၊ ေျမ၌လည္း ငုပ္ျခင္း ေပၚျခင္းကို ေရ၌ကဲ့သို႔ ျပဳ၏၊ ေရ၌လည္း မကြၽံက်ဘဲဲ ေျမ၌ကဲ့သို႔သြား၏၊ ေကာင္းကင္၌လည္း ထက္ဝယ္ဖြဲဲ႔ေခြလ်က္ အေတာင္ရွိေသာ ငွက္ကဲ့သို႔ သြား၏၊ ဤသို႔တန္ခိုးအာႏုေဘာ္ ႀကီးကုန္ေသာ ဤလေနတို႔ကိုလည္း လက္ျဖင့္ သံုးသပ္၏၊ ဆုပ္ကိုင္၏၊ ျဗဟၼာ့ျပည္တိုင္ေအာင္လည္း ကိုယ္ကို (မိမိ) အလိုအတိုင္း ျဖစ္ေစ၏။

(ဤသို႔) မ်ားျပားေသာ တန္ခိုးဖန္ဆင္းျခင္းကို ၿပီးေစေသာ ထိုရဟန္းကို သဒၶါတရားရွိေသာၾကည္ၫိုေသာ လူတစ္ေယာက္သည္ ေတြ႕ျမင္ရာ၏၊ တစ္ေယာက္တည္း ျဖစ္လ်က္လည္း အမ်ားျဖစ္သြားသည္ကိုလည္းေကာင္း၊ အမ်ားျဖစ္လ်က္လည္း တစ္ေယာက္တည္း ျဖစ္သြားသည္ကိုလည္းေကာင္း၊ (ကိုယ္) ထင္ရွားျဖစ္ေစသည္ကိုလည္းေကာင္း၊ (ကိုယ္) ေပ်ာက္ေစသည္ကိုလည္းေကာင္း၊ နံရံတစ္ဖက္ တံတိုင္းတစ္ဖက္ ေတာင္တစ္ဖက္သို႔ မထိမၿငိဘဲဲ ေကာင္းကင္၌ကဲ့သို႔ သြားသည္ကိုလည္းေကာင္း၊ ေျမ၌လည္းငုပ္ျခင္းေပၚျခင္းကို ေရ၌ကဲ့သို႔ ျပဳသည္ကိုလည္းေကာင္း၊ ေရ၌လည္း မကြၽံက်ဘဲဲ ေျမ၌ကဲ့သို႔ သြားသည္ကိုလည္းေကာင္း၊ ေကာင္းကင္၌လည္း ထက္ဝယ္ဖြဲဲ႔ေခြလ်က္ အေတာင္ရွိေသာ ငွက္ကဲ့သို႔ သြားသည္ကိုလည္းေကာင္း၊ ဤသို႔တန္ခိုးအာႏုေဘာ္ႀကီးကုန္ေသာ ဤလေနတို႔ကိုလည္း လက္ျဖင့္ သံုးသပ္သည္ကိုလည္းေကာင္း၊ ဆုပ္ကိုင္သည္ကိုလည္းေကာင္း၊ ျဗဟၼာ့ျပည္တိုင္ေအာင္လည္း ကိုယ္ကို (မိမိ) အလိုအတိုင္းျဖစ္ေစသည္ကိုလည္းေကာင္း ေတြ႕ျမင္ရာ၏။

(ဤသို႔ ေတြ႕ျမင္ရေသာ္) သဒၶါတရားရွိေသာ ၾကည္ၫိုေသာ ထိုသူသည္ သဒၶါတရားမရွိေသာ မၾကည္ၫိုေသာ လူတစ္ေယာက္အား ထိုရဟန္းအေၾကာင္းကို (ဤသို႔) ေျပာၾကားရာ၏ -

''အခ်င္း ရဟန္း၏ တန္ခိုးအာႏုေဘာ္ ႀကီးသည္အျဖစ္သည္ စင္စစ္ အံ့ဖြယ္ရွိပါေပ၏၊ စင္စစ္ မျဖစ္ဖူးျမဲျဖစ္ပါေပ၏၊ အခ်င္းမ်ားျပားေသာ တန္ခိုးဖန္ဆင္းျခင္းကို ၿပီးေစေသာ ဤမည္ေသာ ရဟန္းကို ငါသည္ ေတြ႕ျမင္ရ၏၊ တစ္ေယာက္တည္းျဖစ္လ်က္လည္း အမ်ားျဖစ္သြားသည္ကိုလည္းေကာင္းအမ်ားျဖစ္လ်က္လည္း တစ္ေယာက္တည္း ျဖစ္လာသည္ကိုလည္းေကာင္း။ပ။ ျဗဟၼာ့ျပည္တိုင္ေအာင္လည္း ကိုယ္ကို (မိမိ) အလိုအတိုင္း ျဖစ္ေစသည္ကိုလည္းေကာင္း ေတြ႕ျမင္ရ၏''ဟု ေျပာၾကားရာ၏။

(ဤသို႔ ေျပာၾကားေသာ္) သဒၶါတရားမရွိေသာ မၾကည္ၫိုေသာ ထိုသူသည္ သဒၶါတရားရွိေသာ ၾကည္ၫိုေသာ ထိုသူအား ဤသို႔ ဆိုရာ၏ -

''အခ်င္း ဂႏၶာရီမည္ေသာ အတတ္သည္ ရွိ၏၊ ထို (ဂႏၶာရီအတတ္) ျဖင့္ ထိုရဟန္းသည္ မ်ားျပား ေသာတန္ခိုးဖန္ဆင္းျခင္းကို ၿပီးေစ၏၊ တစ္ေယာက္တည္း ျဖစ္လ်က္လည္း အမ်ား ျဖစ္သြား၏၊ အမ်ားျဖစ္လ်က္လည္း တစ္ေယာက္တည္း ျဖစ္လာ၏။ပ။ ျဗဟၼာ့ျပည္တိုင္ေအာင္လည္း ကိုယ္ကို (မိမိ) အလိုအတိုင္း ျဖစ္ေစ၏''ဟု ဆိုရာ၏။

ေကဝ႗ ထိုအရာကို အဘယ္သို႔ ထင္သနည္း၊ သဒၶါတရားမရွိေသာ မၾကည္ၫိုေသာ ထိုသူသည္သဒၶါတရားရွိေသာ ၾကည္ၫိုေသာ ထိုသူအား ဤသို႔ ဆိုရာသည္မဟုတ္ေလာ။

''ဆိုရာပါ၏ အသွ်င္ဘုရား''။

ေကဝ႗ ငါသည္ တန္ခိုးျပာဋိဟာ၌ ဤအျပစ္ကို ျမင္ေသာေၾကာင့္ တန္ခိုးျပာဋိဟာကို ျပရန္ ဝန္ေလး၏၊ ရွက္၏၊ စက္ဆုပ္၏။

------

အတပ္ေဟာျခင္း ျပာဋိဟာ

၄၈၅။ ေကဝ႗ အတပ္ေဟာျခင္း ျပာဋိဟာ ဟူသည္ကား အဘယ္နည္း။

ေကဝ႗ ဤ (သာသနာေတာ္) ၌ ရဟန္းသည္ ''သင္၏ စိတ္သည္ ဤသို႔ သေဘာရွိ၏၊ သင္၏ စိတ္သည္ဤသို႔ အျခင္းအရာရွိ၏၊ သင္၏ စိတ္အၾကံသည္ ဤသို႔ ျဖစ္၏''ဟု တစ္ပါးေသာ သတၱဝါတစ္ပါးေသာ ပုဂၢိဳလ္တို႔၏ စိတ္ကိုလည္း အတပ္ေဟာ၏၊ စိတ္၌ ျဖစ္သည္ကိုလည္း အတပ္ေဟာ၏၊ ၾကံစည္သည္ကိုလည္း အတပ္ေဟာ၏၊ ဆင္ျခင္သည္ကိုလည္း အတပ္ေဟာ၏။

သဒၶါတရားရွိေသာ ၾကည္ၫိုေသာ လူတစ္ေယာက္သည္ ''သင္၏ စိတ္သည္ ဤသို႔ သေဘာရွိ၏၊ သင္၏စိတ္သည္ ဤသို႔ အျခင္းအရာရွိ၏၊ သင္၏ စိတ္အၾကံသည္ ဤသို႔ ျဖစ္၏''ဟု တစ္ပါး ေသာ သတၱဝါ, တစ္ပါးေသာ ပုဂၢိဳလ္တို႔၏ စိတ္ကိုလည္း အတပ္ေဟာေသာ၊ စိတ္၌ ျဖစ္သည္ကိုလည္းအတပ္ေဟာေသာ၊ ၾကံစည္သည္ကိုလည္း အတပ္ေဟာေသာ၊ ဆင္ျခင္သည္ကိုလည္း အတပ္ေဟာေသာထိုရဟန္းကို ေတြ႕ျမင္ရာ၏။

(ဤသို႔ေတြ႕ျမင္ရေသာ္) သဒၶါတရားရွိေသာ ၾကည္ၫိုေသာ ထိုသူသည္ သဒၶါတရားမရွိေသာမၾကည္ၫိုေသာ လူတစ္ေယာက္အား ထိုရဟန္းအေၾကာင္းကို (ဤသို႔) ေျပာၾကားရာ၏ -

''အခ်င္း ရဟန္း၏ တန္ခိုးအာႏုေဘာ္ႀကီးသည္၏ အျဖစ္သည္ စင္စစ္ အံ့ဖြယ္ရွိပါေပ၏၊ စင္စစ္မျဖစ္ဖူးျမဲ ျဖစ္ပါေပ၏၊ အခ်င္း ငါသည္ 'သင္၏ စိတ္သည္ ဤသို႔ သေဘာရွိ၏၊ သင္၏ စိတ္သည္ဤသို႔ အျခင္းအရာရွိ၏၊ သင္၏ စိတ္အၾကံသည္ ဤသို႔ ျဖစ္၏'ဟု တစ္ပါးေသာ သတၱဝါ တစ္ပါးေသာ ပုဂၢိဳလ္တို႔၏ စိတ္ကိုလည္း အတပ္ေဟာေသာ၊ စိတ္၌ျဖစ္သည္ကိုလည္း အတပ္ေဟာေသာ၊ ၾကံစည္သည္ကိုလည္း အတပ္ေဟာေသာ၊ ဆင္ျခင္သည္ကိုလည္း အတပ္ေဟာေသာ ဤမည္ေသာ ရဟန္းကိုေတြ႕ျမင္ရ၏''ဟု ေျပာၾကားရာ၏။

(ဤသို႔ ေျပာၾကားေသာ္) သဒၶါတရားမရွိေသာ မၾကည္ၫိုေသာ ထိုသူသည္ သဒၶါတရားရွိေသာၾကည္ၫိုေသာ ထိုသူအား ဤသို႔ ဆိုရာ၏ -

''အခ်င္း စိႏၲာမဏိမည္ေသာ အတတ္သည္ ရွိ၏၊ ထို (စိႏၲာမဏိ) အတတ္ျဖင့္ ထိုရဟန္းသည္ 'သင္၏ စိတ္သည္ ဤသို႔ သေဘာရွိ၏၊ သင္၏ စိတ္သည္ ဤသို႔ အျခင္းအရာရွိ၏၊ သင္၏ စိတ္အၾကံသည္ ဤသို႔ ျဖစ္၏'ဟု တစ္ပါးေသာ သတၱဝါ တစ္ပါးေသာ ပုဂၢိဳလ္တို႔၏ စိတ္ကိုလည္းအတပ္ေဟာ၏၊ စိတ္၌ ျဖစ္သည္ကိုလည္း အတပ္ေဟာ၏၊ ၾကံစည္သည္ကိုလည္း အတပ္ေဟာ၏၊ ဆင္ျခင္သည္ကိုလည္း အတပ္ေဟာ၏''ဟု ဆိုရာ၏။

ေကဝ႗ ထိုအရာကို အဘယ္သို႔ ထင္သနည္း၊ သဒၶါတရားမရွိေသာ မၾကည္ၫိုေသာ ထိုသူသည့္သဒၶါတရားရွိေသာ ၾကည္ၫိုေသာ ထိုသူအား ဤသို႔ ဆိုရာသည္ မဟုတ္ေလာ။

''ဆိုရာပါ၏ အသွ်င္ဘုရား''။

ေကဝ႗ ငါသည္ အတပ္ေဟာျခင္း ျပာဋိဟာ၌ ဤအျပစ္ကို ျမင္ေသာေၾကာင့္ အတပ္ေဟာျခင္းျပာဋိဟာကို ျပရန္ ဝန္ေလး၏၊ ရွက္၏၊ စက္ဆုပ္၏။

------

ဆံုးမျခင္းျပာဋိဟာ

၄၈၆။ ေကဝ႗ ဆံုးမျခင္း ျပာဋိဟာ ဟူသည္ကား အဘယ္နည္း။

ေကဝ႗ ဤ (သာသနာေတာ္) ၌ ရဟန္းသည္ ဤသို႔ ဆံုးမ၏၊ ''ဤသို႔ ၾကံကုန္ေလာ့၊ ဤသို႔မၾကံကုန္လင့္၊ ဤသို႔ ႏွလံုးသြင္းကုန္ေလာ့၊ ဤသို႔ ႏွလံုးမသြင္းကုန္လင့္၊ ဤ (တရား) ကို ပယ္ကုန္ေလာ့၊ ဤ (တရား) သို႔ ေရာက္၍ ေနကုန္ေလာ့''ဟု ဆံုးမ၏၊ ေကဝ႗ ဤ (ဆံုးမျခင္း) ကို ဆံုးမျခင္း ျပာဋိဟာဟုဆိုအပ္၏။

ေကဝ႗ တစ္ဖန္ ထို႔ျပင္လည္း ပူေဇာ္အထူးကို ခံေတာ္မူထိုက္ေသာ (အလံုးစံုေသာတရားတို႔ကို) ကိုယ္တိုင္ မွန္စြာ သိေတာ္မူေသာ။ပ။ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ဤေလာက၌ ပြင့္ေတာ္မူ၏။ပ။[သာမညဖလသုတ္ကဲ့သို႔ နည္းတူ ခ်ဲဲ႔အပ္၏။]

ေကဝ႗ ဤသို႔လွ်င္ ရဟန္းသည္ သီလႏွင့္ ျပည့္စံု၏။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ ေန၏၊ ေကဝ႗ဤ (ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ ေနရန္ ဆံုးမျခင္း) ကိုလည္း ဆံုးမျခင္း ျပာဋိဟာဟု ဆိုအပ္၏။

။ပ။ ဒုတိယစ်ာန္သို႔။ တတိယစ်ာန္သို႔။ စတုတၳစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ ေန၏၊ ေကဝ႗ ဤ (စတုတၳစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ ေနရန္ ဆံုးမျခင္း) ကိုလည္း ဆံုးမျခင္း ျပာဋိဟာဟု ဆိုအပ္၏။

။ပ။ (ဝိပႆနာ) ဉာဏ္အျမင္အလို႔ငွါ စိတ္ကို ေရွး႐ႈပို႔ေဆာင္၏၊ ေရွး႐ႈၫြတ္ေစ၏။ပ။ ေကဝ႗ ဤ (ဝိပႆနာ ဉာဏ္အျမင္အလို႔ငွါ ဆံုးမျခင္း) ကိုလည္း ဆံုးမျခင္း ျပာဋိဟာဟု ဆိုအပ္၏။

။ပ။ ဤ (မဂ္ကိစၥ) အလို႔ငွါ တစ္ပါးေသာ ျပဳဖြယ္ကိစၥ မရွိေတာ့ၿပီဟု သိ၏၊ ေကဝ႗ ဤ (အာသဝကၡယဉာဏ္အျမင္အလို႔ငွါ ဆံုးမျခင္း) ကိုလည္း ဆံုးမျခင္း ျပာဋိဟာဟု ဆိုအပ္၏။

ေကဝ႗ ထူးေသာ ဉာဏ္ျဖင့္ ကိုယ္တိုင္ မ်က္ေမွာက္ျပဳလ်က္ ငါ ေဟာၾကားထားေသာ ျပာဋိဟာတို႔သည္ ဤသံုးပါးတို႔ေပတည္း။

Sunday, May 27, 2012

 
ဒီဓာတ္ပံုဟာ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ စာၾကည့္တိုက္ရဲ႔ နံနက္ ၄ နာရီ ပါ။ ေတာ္ေတာ္ေလးေကာင္းလို႔ ဘာသာျပန္ေပး လိုက္တာပါ။ ေအာင္ျမင္မွဳရရွိခဲ့သူေတြရဲ႔ေနာက္ကြယ္မွာ ဘယ္ေလာက္ထိ ၾကိဴးစားအားထုတ္ခဲ့ရတာရွိသလဲဆိုတာကို ဒါေလးကသက္ေသ ျပေနပါတယ္။ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ကဆရာေတြ ေျပာျပေလ့ရွိတာကေတာ့ သင္ဘ၀မွာစိတ္တိုင္းက်ဖို႔နဲ့ ေကာင္းတဲ့ေ၀ဖန္မွဳရခ်င္ရင္ေတာ့ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္မွာ ပညာသင္ေနတဲ့အခ်ိန္ေနေရာင္နဲ႔ ထိေတြ႔ဖို႔အခ်ိန္မရွိဘူး။
ကမာၻ႔ထိပ္ဆံုးေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းအေနနဲ႔ ဟားဗတ္က နာမည္ၾကီးပုဂၢိဳလ္ေတြ အမ်ားၾကီးေမြးထုတ္ေပးခဲ့တယ္။ အဲ့ထဲမွာ ႏိုဘယ္လ္ဆုရွင္ ၃၃ဦး၊ အေမရိကန္သမၼတ ၇ဦး နဲ႔ နယ္ပယ္အသီးသီးက ထူးခၽြန္ထက္ျမတ္သူေတြပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ဟားဗတ္ဟာ သူတို႔ရဲ. ေမြးရပ္ဇာတိျဖစ္ေနတာလဲ။ ဟားဗတ္ေက်ာင္းသားေတြဟာ ဘယ္လို စိတ္ဓာတ္ နဲ.ေတြးေခၚမွဳေတြကိုရရွိခဲ့ ၾကတာလဲ။ ဒီအေျဖကိုလူေပါင္းမ်ားစြာ လိုက္ရွာေနၾကတယ္။

ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ရဲ. စာၾကည့္တိုက္နံရံမွာ ေရးထားတဲ့ ဆံုးမစာေလးကေတာ့ အေျဖေပးပါလိမ့္မယ္။ တိုေတာင္းတဲ့ စာသားေလးေတြဟာ ေလးနက္တဲ့ေတြးေခၚမွဳ ေတြေပးျပီး စိတ္ဓာတ္တက္ၾကြေစတယ္။

ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ရဲ. စာၾကည့္တိုက္နံရံေပၚက အခ်က္၂၀ ဆံုးမစာကေတာ့…
၁) ဒီအခ်ိန္မွာ အိပ္ငိုက္ေနလွ်င္ မင္း အိပ္မက္မက္လိမ့္မည္။ 
     ဒီအခ်ိန္မွာ ၾကိဳးစားလွ်င္ 
     မင္းအိပ္မက္အေကာင္ထည္ေဖာ္ႏိုင္မည္။
၂) ငါ လစ္လွ်ဴခဲ့ေသာယေန႔သည္ မေန႔က ေနာက္ရက္တြင္ 
     ပ်က္စီးလိုေသာသူ၏ဆုေတာင္းျခင္းပင္။
၃) အခ်ိန္ေႏွာင္းျပီဟု ထင္လိုက္ေသာအခ်ိန္သည္ အေစာဆံုး 
     အခ်ိန္ပင္ျဖစ္သည္။
၄) ယေန႔အလုပ္ကို ေနာက္ေန႔အထိမဆြဲပါႏွင့္။
၅) စာၾကိဳးစားခ်ိန္ ပင္ပန္းတာဟာ တခဏပါ။ မၾကိဳးစားလိုက္ပါမွ 
     တသက္တာပင္ပန္းမွာ။
၆) သင္ယူတာဟာ အခ်ိန္မရွိတာမဟုတ္ဘူး။ 
     ၾကိဳးစားအားထုတ္မွဳမရွိတာပါ။
၇) စိတ္ခ်မ္းသာမွဳဟာ အဆင့္ သတ္မွတ္ထားတာ 
     ရွိခ်င္မွရွိလိမ့္မည္။ ေအာင္ျမင္မွဳမွာေတာ့ရွိတယ္။
၈) သင္ယူတာဟာ လူ႔ဘ၀ရဲ.အားလံုးမဟုတ္ပါ။ လူ႔ဘ၀ရဲ. 
     တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းေလးကိုေတာင္မွ မေအာင္ျမင္ႏိုင္ဘူး ဆိုရင္ 
     ဘာလုပ္ႏိုင္ဦးမွာလဲ။
၉) မေရွာင္ဖယ္ႏိုင္တဲ့ ပင္ပန္းဆင္းရဲမွဳမ်ားကို ခံစားပါ။
၁၀) သူမ်ားထက္ပိုေစာ၊ ပို ၾကိဳးစားႏိုင္မွ ေအာင္ျမင္မွဳအရသာကို 
       ခံစားရမွာ။
၁၁) ဘယ္သူမွ လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔မေအာင္ျမင္ႏိုင္ဘူး၊ ဒါဟာ  
       ကိုယ့္ရဲ. ျပည့္စံုေသာ ပင္ကိုယ္ထိန္းႏိုင္စြမ္းအားႏွင့္  
       မေလွ်ာ့ေသာ ဇြဲ လံု႔လတို႔မွ ရရွိလာတာ။
၁၂) အခ်ိန္ဟာအျမဲတမ္းကုန္ဆံုးေနတယ္။
၁၃) ဒီေန႔ယိုေသာသားရည္သည္ေနာက္ေန႔၏  
        မ်က္ရည္ျဖစ္လိမ့္မည္။
၁၄) ေခြးလိုသင္ လူၾကီးလူေကာင္းလို ကစားပါ။
၁၅) ဒီေန႔ မသြားလွ်င္ ေနာက္ေန႔ေျပးရလိမ့္မည္။
၁၆) အနာဂတ္ကို ရင္ႏွီးျမဳပ္နံေနတဲ့သူဟာ   
       ယခုလက္ေတြ႔ကိုသစၥာရွိသူပါ။
၁၇) ပညာရည္အဆင့္အတန္းဟာ ၀င္ေငြ အဆင့္အတန္း ကို 
       ကိုယ္စားျပဳတယ္။
၁၈) တေန႔တာကုန္ဆံုးသြားလွ်င္ ျပန္မလာေတာ့ပါ။
၁၉) အခုေတာင္မွ သင္၏ျပိဳင္ဖက္သည္ စာရြက္ကို အဆက္   
       မပ်က္္လွန္ေနျပီ။
၂၀) အက်ပ္အတည္းအခက္အခဲမရွိလွ်င္ အက်ိဳးအျမတ္မရႏိုင္ပါ။